- Download preek als PDF bestand    (Klik hier voor grote letter)
 - Download liturgie als PDF bestand
 - Download PowerPoint presentatie
 
- Terug naar menu


Tips voor de (voor)lezer.

Deze preek heeft geen thema en verdeling, maar bestaat uit een aantal van zes geschakelde onderdelen. Deze zijn van een cursief kopje tussen vierkante haken voorzien. Men kan deze overslaan of vrij omschrijven als overgang.


ALGEMEEN
1. Lees als preeklezer vooraf het menu Informatie over Contact, Tekstkeuze e.a.

2. De cijfers tussen [ ] in de tekst, zijn alleen van belang wanneer men gebruik maakt van beamer-ondersteuning. Lees in dat geval als verzorger van de beamer vooraf in het menu Informatie : ,,De powerpoint presentatie''.

Liturgie.

Morgendienst

Votum, Zegengroet, Amen
Zingen: Psalm 100 (Gods trouw en waarheid)
Wet van de HERE en aansluitend ook Exodus 23:1-9 (i.v.m. negende gebod)
Zingen: Psalm 15:1,2
Gebed voor de eredienst
Schriftlezing: Jakobus 3 (Over de tong en de hemelse wijsheid)
Zingen: Psalm 86:4 (Een bede in aansluiting bij de Schriftlezing)
Tekstlezing: HC Zondag 43
Preek over het negende gebod
Zingen: Psalm 140:8,9,10 (Bede en vertrouwen)
Dienst van de gebeden
Collecte
Zingen: GK-2006 Lied 109:1,4 (Lof zij het Lam die 't volk dat Hij ontzondigd heeft in eeuwigheid beveiligt)
Zegen, Amen.


Middagdienst

Votum, Zegengroet, Amen
Zingen: Psalm 100 (Gods trouw en waarheid)
Gebed voor de eredienst
Schriftlezing: Jakobus 3 (Over de tong en de hemelse wijsheid)
Zingen: Psalm 86:4 (Een bede in aansluiting bij de Schriftlezing)
Tekstlezing: HC Zondag 43
Preek over het negende gebod
Zingen: Psalm 140:8,9,10 (Bede en vertrouwen)
Dienst van de gebeden
Apostolische geloofsbelijdenis
Zingen: GK-2006 Lied 36:9
Collecte
Zingen: GK-2006 Lied 109:1,4 (Lof zij het Lam die 't volk dat Hij ontzondigd heeft in eeuwigheid beveiligt)
Zegen, Amen.


Preek over: Zondag 43

Wilt u voorlezing van deze preek in uw gemeente even melden via contact@vanbruggenpreken.nl?
______________________________
Leestip: zie laatste pagina



[1]

Gemeente van onze Heer Jezus Christus,


[Onderwerp: tong!]

Het onderwerp van deze preek hebt u vandaag zelf al meegenomen naar de kerk.
Ook de kinderen hebben dat onderwerp al bij zich.
Jullie dragen het onderwerp voor de preek allemaal dag en nacht mee.
Je houdt het in je mond: het is je tong![2.1]

Dat lijkt niet zo┬┤n groot onderwerp. De tong is maar een klein stukje van ons lichaam.
Zij komt bijna nooit op de foto en ze is al helemaal niet interessant voor de Ster-reclame.

Toch moet je dit verborgen deel van je lichaam niet onderschatten.
De tong is sterker dan vuisten, gestaalder dan spierbundels en zij werkt veel sneller dan je benen.
De tong heeft geen fitness-center nodig om sterk te zijn en in prima conditie.[2.2]

*

Jakobus, de broer van Jezus, heeft eens over onze tong geschreven.
Hij schrijft dan in zijn brief (hoofdstuk 3) onder andere het volgende:
De tong is een klein lid en voert toch een hoge toon.
De tong is een vuur.
De tong kan geen mens bedwingen.
Met haar loven wij de Heer en Vader en met haar vervloeken wij de mensen die naar het beeld van God geschapen zijn.[2.3]

Jakobus zegt dus dat we met die ├ęne tong heel veel kunnen doen, maar ook volstrekt tegenstrijdige dingen.

Met de tong loven we God zondags in de kerk: samen zingen we psalmen. En ooit zal alle tong belijden dat Jezus de Heer is van hemel en aarde.
Maar met dezelfde tong kunnen we ook elkaar ongenadig pijn doen. En mensen die in de synagoge God de HEER prezen, hebben met diezelfde tong ook geroepen: ,,Kruisigt Hem, Kruisigt Hem!┬┤┬┤

*

Onze tong is dus een machtig instrument ten goede en ten kwade.

Hoe kan zij dit zijn?

Zelf is de tong machteloos.
Maar zij wordt aangestuurd.[2.4]

De tong is ingespannen in de teugels van hart en hersens.
Ons hart zint op goed en kwaad.
Onze hersens werken dit uit in goede of kwade plannen.
Zolang het alleen in ons hart is of in onze hersens, doet het de naaste nog geen kwaad.
Maar hart en hoofd spannen de tong voor hun plannen. De tong brengt het naar buiten.
En dan komt het vuur bij de droge takken.
De tong zegent of bederft de omgeving.
De tong kan het steekwapen worden waarmee negatieve gevoelens en ook gedachten worden voltrokken aan de medemens.

*

God de Schepper heeft dat dubbele niet bedoeld.
Hij maakte de mens goed. Met een tong om Hem te loven en de naaste lief te hebben.
Maar toen ons hart zichzelf meer lief ging krijgen dan de Schepper, toen ging het mis. De verdeeldheid in ons hart en hoofd, leidde ook tot een dubbele tong.

***


[Het negende gebod: een gebod in de rechtbank]

Gelukkig voor ons, wil God het daar niet bij laten.
Hij wil de verwoestende invloed van de tong tegengaan.

Daarom staat er in de tien geboden ook een regel voor onze tong.
Het negende gebod wil richting geven aan dit lichaamsdeel, verborgen in onze mond.[3.1]

Maar dan moet er meteen ook richting gegeven worden aan ons hart en aan onze hersens.
Daarom lezen we: ,,U zult geen vals getuigenis spreken tegen uw naaste┬┤┬┤.
Er staat niet: ,,Je moet je stil houden, zwijg met je tong┬┤┬┤.
Er staat iets anders: ,,Je moet spreken en getuigen (gebruik je tong), maar dan moet je niet een vals getuigenis geven┬┤┬┤.

Er zijn hier twee kernwoorden: vals en getuigenis.
Vals: dat woord raakt je hart. Ons hart kan vals zijn. God de HEER zegt: steek voordat je gaat spreken je tong eens uit en laat eens dieper kijken, in je hart. Laat het achterste van je tong een zien: hoe is je gezindheid? Tegen je naaste! Eerlijk en oprecht of vals en onbetrouwbaar?

En dan het woord getuigenis: dat raakt onze hersens. Hoe orden je je woorden en wat ga je nu zeggen? Wil je de naaste helpen of doe je je naaste weloverwogen schade?[3.2]

*

Dit negende gebod is geformuleerd vanuit de rechtspraak.
Om het goed te begrijpen moeten we dan ook beginnen het te lezen vanuit dit startpunt.
God begint niet bij ons onderling praten, maar bij de offici├źle rechtspraak.

Getuigenis geven of getuige zijn is iets dat aan de orde komt in processen.
De formulering van het negende gebod is ontleend aan de rechtspraak in de Oosterse wereld. In de stadspoort zitten dan de rechters en iedereen kan iets inbrengen vanuit het publiek. De rechtspraak is dus veel meer op straat dan bij ons Bij ons is alles weggeborgen achter deftige gevels en achter de toge┬┤s van dure advocaten.[3.3]

Wanneer de rechtspraak echter plaatsvindt in het openbaar en langs de weg, dan kun je er ook allemaal bij betrokken worden.
Je hoeft niet te worden opgeroepen: je staat er gewoon bij.
Jij kunt zwijgen, maar je kunt ook het woord nemen.
En wat je daar dan zegt, dat kan beslissend worden voor je naaste.
Uiteindelijk doen de rechters uitspraak en zij spreken vrij of veroordelen.
Maar zij baseren zich daarbij op de getuigenverklaringen.
Daarom zijn het de getuigen van de straat die een mens redden of doden.
Niet voor niets moesten de getuigen bij doodstraffen altijd de eerste steen gooien: weet wat je doet!

*

Getuigen kunnen vals zijn.

Zoals de getuigen tegen Nabot die op verzoek van koningin Izebel valse berichten over Nabot inbrachten. En we weten dat het sanhedrin ook valse getuigen heeft gezocht tegen Jezus om Hem hoe dan ook ter dood te brengen.

Met vals getuigenis leg je het toe op de ondergang van de naaste.
Eigenlijk wil je hem doden.[3.4]

Maar doodslag is bruut en een vals getuigenis heel subtiel.
Vuisten doden rechtstreeks, maar woorden doden indirect.
Dat geldt voor de rechtbank, maar het geldt ook overal en altijd.

Voordat ik met u zondag 43 lees over dat spreken van ons in alle dagen, wil ik eerst nog blijven stilstaan bij de rechtspraak waarbij ook het negende gebod zijn uitgangspunt neemt (zondag 43 komt er tenslotte bij uit in de laatste regels). Die rechtspraak lijkt wat verder van huis voor u, want wanneer heb je nu met rechtszittingen te maken? Maar het moet toch minder ver van u af staan dan vandaag vaak het geval is.

Het is God zelf die recht spreken bij het rechtspreken hoog wil houden.
En wie het belang van het recht heeft geleerd, weet ook buiten de rechtszaal recht te spreken over de naaste.

***


[Heb het recht lief]

De bijbel maakt duidelijk dat God zelf heel veel waarde hecht aan de rechtspraak.
Na de zondvloed geeft God aan de mens het recht om zijn naaste te doden wanneer hij bloed aan zijn handen heeft door moord.[4.1]

Vandaag kijken mensen daar van de verkeerde kant tegen aan. Ze denken: o, wat erg, de doodstraf maar dat willen wij toch niet?

U moet dit bijbelgedeelte echter eens lezen tegen de achtergrond van bloedwraak en vetes, zoals ze nog regelmaat zijn in bijvoorbeeld Afrika. God zegt dan dat je niet jezelf of de familie mag wreken. Het oordeel komt toe aan rechters. Zo voorkomt de HEER het vergieten van onschuldig bloed bij familievetes en stamoorlogen. Hij stelt bij Noach het recht in tegenover wraakzucht en straf zonder onderzoek.[4.2]

Ook in de wetten van Mozes zien we hoe de HERE eerlijkheid en onpartijdigheid bevordert door in elke stad rechters te geven. Daarbij bedreigt Hij met strenge uitspraken de rechters die de rijken of de armen zouden voortrekken. God ziet de persoon niet aan: voor Hem zijn alle mensen evenveel waard. Daarom hebben ze allemaal recht op eerlijke en genuanceerde berechting.

En in het Nieuwe Testament schrijft Paulus aan de Romeinen dat de overheid het zwaard niet tevergeefs draagt. Dit wordt vaak betrokken op bewapening en oorlogsvoering, maar ten onrechte. Paulus noemt het korte zwaard dat gebruikt werd bij doodsvonnissen in Rome. Hij schrijft dus niet over oorlogen, maar over rechters en strafrecht. En hij spoort de christenen aan om goede burgers te zijn en op tijd ook hun belasting te betalen. De overheid staat immers in dienst van God: zij is aangewezen om het strafrecht uit te oefenen en niemand anders.

*

In onze westerse wereld is de aandacht voor rechters en rechtbanken sterk afgenomen.
Ze zijn ver weg en we begrijpen er vaak weinig van.
De TV komt ons hier enigszins te hulp met programma´s als de rijdende rechter en uitzendingen van parlementaire enquêtes. Daar komt het getuigen weer wat dichter bij de gewone burger.
En dat is goed.
Want we weten niet hoe belangrijk recht en getuigenis voor onze samenleving zijn.

U kunt zich dat weer bewust maken wanneer u zich eens inleeft in grote delen van deze wereld, waar de rechters omkoopbaar zijn en meineed gemakkelijk gepleegd kan worden. We doen zulke gebieden misschien wat lacherig af als ,,bananenrepublieken┬┤┬┤ maar wanneer u de beelden van Sudan-Darfour ziet dan vergaat het lachen u wel.
Het vreselijke geweld dat daar losbarst heeft alles te maken met valse getuigenissen over andere bevolkingsgroepen en met omkoopbaarheid van rechters en politiek.
Het is de tong die deze verschrikkelijke vuren heeft aangestoken.

Over deze vlammenzee├źn van blind onrecht tegen de naaste, klinkt vanaf de Sina├» het donderende woord: ,,Geef geen vals getuigenis tegen je naaste!┬┤┬┤
Kom op voor de rechtsstaat.[4.3]

*

Het negende gebod gaat niet alleen over roddelen.
Het gaat over de grondslagen van onze samenleving als mensen.

Het leert je danken voor rechters en getuigenissen, voor rechtspraak zonder aanzien van persoon, zonder aanzien van rijk of arm, van volk of kleur. We zijn, met alle kritiek op de rechterlijke macht, toch maar heel goed af in Nederland!

Het leert je ook bidden om eerlijke rechters in andere landen als een wapen tegen alle stammenoorlogen en klassenstrijd.[4.4]

Geen vals getuigenis spreken tegen je naaste: dat is ook bidden voor je naaste in andere landen dat hij of zij recht krijgt.

Dat heeft veel te maken met Amnesty International!

***


[Heb uw naaste lief]

Nu kunnen wij ons druk maken over allerlei onrecht in de wereld zonder dat wij het negende gebod zelf met een vinger aanraken.
Recht wordt door mensen namelijk nogal vaak gezien als iets dat een ánder aan mij moet geven: Ik stá op mijn recht!
En deze mentaliteit is verzilverd in de theorie van ,,De Rechten van de mens┬┤┬┤.

De bijbel begint echter niet bij onze eigen rechten, maar zij begint bij onze eigen plichten.
En de bijbel zet niet onszelf in het middelpunt, maar de ander, de naaste.[5.1]

Er staat niet: ,,Zij mogen niet vals getuigen tegen u┬┤┬┤.
Het staat er heel anders: ,,U mag niet vals getuigen tegen uw naaste┬┤┬┤.
De blikrichting is vanuit mij naar de medemens en niet omgekeerd.
Ook het negende gebod ademt de geest van de liefde.
U zult in uw spreken uw naaste liefhebben als uzelf![5.2]

*

Daarom kan de bijbel ook dingen zeggen die vreemd lijken wanneer je uitgaat van je rechten.

De bijbel zegt dat je ook wel eens iets kunt laten zitten.
Dat je het kunt overgeven aan God die rechtvaardig oordeelt.
En dat je aan je vervolgers ook wel de linkerwang kunt toekeren wanneer ze je onrechtvaardig in het gezicht slaan.

Onrecht lijden voor jezelf is geen schande in de bijbel.[5.3]
Het is wel onvoorstelbaar voor Lamech, maar niet voor een volgeling van Jezus.

Niet ons eigen recht staat voorop, maar het belang van de naaste.
In een rechtszaak r├ękent de ander op je. Een vals getuige is dan zoals Spreuken zegt: ,,een knots en een zwaard en een scherpe bijl!┬┤┬┤
Het negende gebod zegt kortweg: ,,Je naaste moet op je aankunnen┬┤┬┤ (!!!)[5.4]

*

Daarom is negende gebod iets anders dan ,,niet liegen en altijd alles zeggen┬┤┬┤

- Ook zonder liegen kun je iemand in de steek laten door niet voor hem op te komen met de waarheid
- Door de helft te zeggen en niet te liegen kun je het beeld vertekenen
- Waarheid kan ook onbarmhartig verteld worden (nodeloos worden dan beschamende dingen publiek gemaakt om stemming te kweken).

Het negende gebod verbiedt dit allemaal.
Het zegt tegen ons kort en goed: ,,Wees niet VALS┬┤┬┤

Onze catechismus zegt dit alsvolgt: ,,Dat ik in rechtszaken de waarheid liefheb, oprecht spreek en belijd, en ook de eer en goede naam van mijn naaste zoveel ik kan verdedig en bevorder┬┤┬┤.

***


[Liefhebben met de tong]

Maar onze catechismus voegt dan nog wel vijf woordjes tussen. Ze zegt dat ik de naaste moet liefhebben in rechtszaken ,,en in alle andere handelingen┬┤┬┤!

Echte liefdeshouding kan zich nooit beperken tot de rechtbank, alsof we daarnaast vrij zijn om elkaar te schaden. Niet de angst voor meineed moet ons bewegen, maar de liefde voor de medemens en die gaat met ons de rechtszaal uit naar buiten.

Trouw zijn k├│st wel het meeste in het recht, maar trouw moet dan toch zeker blijven in de huiskamer, in de buurt, op straat en op het werk.

De catechismus noemt dan een aantal onderwerpen, die we kort nagaan. [6.1]

- ,,Tegen niemand (!) vals getuigenis afleggen┬┤┬┤. Geen vals getuigenis geven tegen wie je lief is, dat is niet zo moeilijk. Maar er zijn ook van die akelige buren of van die saaie klasgenoten of van die onuitstaanbare collega┬┤s: zullen we er ook bij hen op letten dat we hen recht doen en niet slordig omgaan met onze woorden wanneer het over die mensen gaat? Geef geen vals getuigenis, ook niet over wie niet-populair is of tot een minderheid behoort of er uit ligt. Ook niet via je msn┬┤en.[6.2]

- ,,Niemands woorden verdraaien┬┤┬┤. Dit kan door ze uit hun verband te rukken; door ze onvolledig weer te geven of door de bedoeling niet in rekening te brengen.

- ,,Geen kwaadspreker zijn┬┤┬┤. Je hoeft niet alles te zeggen wat je weet. De liefde weet ook te bedekken: onthoud u van koffieroddel, zet dan maar liever muziek op of ga een spelletje spelen. Bedenk wat u uw bezoek in hun geest hebt meegegeven wanneer ze weggaan.

- ,,Geen lasteraar zijn┬┤┬┤. De lasteraar is vaak onvindbaar. Spreuken zegt: zijn kwaadsprekerij is voor veel mensen als lekkernij die afglijdt naar de schuilhoeken van het hart. Er ligt soms heel wat onware praat over anderen te gisten in de kelders van ons hart. Maar God haat de kwade tong omdat zij gif verspreidt tegen de naaste. Wees in je praten nergens achterbaks.[6.3]

- ,,Niemand lichtvaardig en onverhoord veroordelen of helpen veroordelen┬┤┬┤. Hoe vaak gebeurt dit niet. Je hoort iets over iemand en gelooft het zomaar. De rechtsregel is ,,Hoor ook de andere partij┬┤┬┤. Doen we dat? Of geloven we gemakkelijk het kwaad dat over iemand gezegd wordt? Ik denk aan het praten van mannen over hun vrouw en omgekeerd. Ik denk aan het praten van kinderen over hun ouders en omgekeerd. Waarom geloven we alles van ├ę├ęn kant zomaar? En waarom beseffen we niet dat er veel geklaagd wordt vanuit een heel persoonlijke betrokkenheid, zodat het gevaar van onbillijkheid of eenzijdigheid heel groot is. [6.4]

- Kortom: ,,Alle liegen en bedriegen als echt duivelswerk vermijden┬┤┬┤. Dit is nogal sterk gezegd. Meestal is het zo dat hoererij en moord de krant halen, maar de tong blijft buiten het nieuws. Toch beschadigt de tong het meeste op de aarde. Is alles niet begonnen met een wat vals vraagje van de slang aan Eva: ,,Heeft God je de vrucht van die mooie boom zomaar ontzegd?┬┤┬┤ Liegen is de aard van de duivel. Hij kan ook niet anders, want de waarheid is bij God en een bedorven waarheid is altijd een leugen. Wie liegt loopt over naar het kamp van Gods tegenstander![6.5]

Zijn we ons wel bewust hoe ernstig het is wanneer je je medemens door je tong beschadigt?
Is er wel eens schuldbelijden (persoonlijk en kerkelijk) in uw leven om wat u hebt gezegd of juist niet gezegd? Schamen we ons wel eens wegens de zonden van onze tong?

En gaan we voortaan dapper ten strijde tegen deze brandstichter, deze pyromaan in onze samenleving en in de kerk?

***


[God meent het!]

De catechismus heeft nog ├ę├ęn heel ernstig zinnetje. Ons leerboek zegt dat ik alle liegen en bedriegen moet vermijden ,,tenzij ik de zware toorn van God op mij laden wil┬┤┬┤.

God meent het met zijn liefde voor uw naaste: Hij is zijn en haar beschermer.[7.1]

Roddelen en kwaadspreken kan ongestraft. Lijkt het. Maar vergis u niet: God straft de zonden van de tong.

Hij is de helper voor wie geen helper heeft.[7.2]

Hij is de helper van de eenzame die lijdt onder de slimme tong van wie haar of hem verliet.
Hij is de helper van ouders die lijden onder de genadeloze tong van kinderen die hen verraden hebben.
Hij is de helper van kinderen die door een ouder misbruikt werden met gladde woorden die lief leken en die gemeen waren.

Gelukkig maar dat het God ter harte gaat.
Anders waren we allemaal voorgoed overgeleverd aan de macht van de leugen.
We zouden voorgoed de slaven zijn geworden van een Nero of een Hitler.
Maar God doet de leugenachtige overheden en rechters vroeg of laat struikelen.
Hij zal iedere leugenaar eens zijn invloed ontnemen op aarde.

God ziet de persoon niet aan. Dit gebod kijkt ook u in de ogen!!

*

Daarom moeten we voor onze schuld de Heiland zoeken.

Zijn tong was een rechtvaardige tong. Hij gaf geen vals getuigenis voor het sanhedrin. Daarmee had Hij zijn leven kunnen redden, maar Hij sprak de waarheid (Ik ben de Christus). Hij deed dat voor ons. En nam de dood op zichzelf. Dat is spreken in het voordeel van de naaste!!!

Hij zocht het heil van ons allen.
Laat zijn spreken de schuld van uw vals spreken of oneerlijk zwijgen bedekken.

Maar dan moeten wij wel in onze schuld komen.
En ook bidden om genade over een roddelend gesprek, een te vlug oordelen tegenover anderen, een tekort aan wederhoor toepassen. Dat zijn geen slordigheden, dat zijn zonden die God vertoornen.[7.3]

*

Deze toorn van God geeft ons ook hoop. Amnesty International zal de wereld nooit leugen- en onrechtvrij maken. De Verenigde Naties en Amerika ook niet.

Moet het dan maar eindeloos doorgaan?
Het onrecht, de valse propaganda, de misleiding, de stammenmoord, de uitbuiting van de armen, het pesten, de valse beeldvorming, het in de hoek zetten van medemensen?

Nee, gemeente, er komt eens een einde aan.

God is wel heel geduldig.
Hij geeft u de tijd om u te bekeren.

Maar Hij zegt het niet voor niets: ,,U zult geen vals getuigenis spreken tegen uw naaste┬┤┬┤.
Het liegen houdt door dit negende gebod niet op onder de mensen.
Maar dacht u dat God dan uiteindelijk zou zeggen: ,,Laat maar zitten, spreek dan maar vals getuigenis zoveel je wilt; het project negende gebod is mislukt┬┤┬┤?
Nee, wanneer God spreekt, dan is het waarheid en menens. Dan maakt Hij ook waar wat Hij gebiedt. Zijn geboden zijn daarom ook altijd beloften! U z├║lt!
Hij wil het niet, die leugen in de samenleving.
En als Hij het niet wil, dan zal Hij vroeg of laat ook zorgen dat dit negende gebod werkelijkheid wordt.
Als het moet, door straf en oordeel heen.[7.4]

*

Aan het eind van de bijbel is er een visioen van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.
De wereld van God en van Jezus Christus wanneer Hij terugkomt.
En dan is er eeuwig leven.
Werkelijk een vreugde.
Want er staat over het nieuw Jeruzalem in Openbaring 22,15 ook: ,,En uitgesloten zal zijn ieder die de leugen liefheeft en doet┬┤┬┤.

Eindelijk alleen maar waarheid op aarde: liefde en vreugde, dankzij God die Waarheid is en die de leugen nooit het laatste woord zal gunnen op zijn aarde.
De waarheid zal ons overwinnen.
Dankzij Gods trouw.
Dankzij Christus┬┤ offer
Dankzij de Geest van de waarheid uit beiden.
Zijn adem zal de wereld zuiveren.

Het negende gebod wordt een geslaagd project voor eeuwig! Reken daar maar op! En oefen alvast je tong!


AMEN [8]



LEESTIP VOOR PREEKVOORLEZERS: Deze preek heeft geen thema en verdeling, maar bestaat uit een aantal van zes geschakelde onderdelen. Deze zijn van een cursief kopje tussen vierkante haken voorzien. Men kan deze overslaan of vrij omschrijven als overgang.



- Terug naar menu