- Download preek als PDF bestand    (Klik hier voor grote letter)
 - Download liturgie als PDF bestand
 - Download PowerPoint presentatie
 
- Terug naar menu


Tips voor de (voor)lezer.

ALGEMEEN
1. Lees als preeklezer vooraf het menu Informatie over Contact, Tekstkeuze e.a.

2. De cijfers tussen [ ] in de tekst, zijn alleen van belang wanneer men gebruik maakt van beamer-ondersteuning. Lees in dat geval als verzorger van de beamer vooraf in het menu Informatie : ,,De powerpoint presentatie''.


Liturgie.

Morgendienst

Votum, Zegengroet, Amen
Zingen: Psalm 18:1,8 (Ik heb u lief van ganser harte, HERE, Gij immers zult het arme volk verhogen)
Wet van de HERE
Zingen: Psalm 18:9 (Bij Gods woord wordt mijn levenspad een heilsweg)
Gebed voor de eredienst
Schriftlezing: Lucas 14:1-14
Zingen: GK-2006 Lied 92 (Gods Zoon triomfeert)
Tekstlezing: Lucas 14:15-24
Preek over Lucas 14:15-24
Zingen: Liedboek 279:1,4,5,6 (Bede tot de Rechter voor een veilig binnenkomen)
Dienst van de gebeden
Collecte
Zingen: Psalm 130:3,4 (Ik blijf de Heer verwachten)
Zegen, Amen.


Middagdienst

Votum, Zegengroet, Amen
Zingen: Psalm 18:1,8 (Ik heb u lief van ganser harte, HERE, Gij immers zult het arme volk verhogen)
Gebed voor de eredienst
Schriftlezing: Lucas 14:1-14
Zingen: GK-2006 Lied 92 (Gods Zoon triomfeert)
Tekstlezing: Lucas 14:15-24
Preek over Lucas 14:15-24
Zingen: Liedboek 279:1,4,5,6 (Bede tot de Rechter voor een veilig binnenkomen)
Dienst van de gebeden
Geloofsbelijdenis
Zingen: Liedboek 300:1,6 (Op weg naar het uur, wanneer de bazuinen klinken)
Collecte
Zingen: Psalm 130:3,4 (Ik blijf de Heer verwachten)
Zegen, Amen.


Preek over: Lucas 14:15-24

Wilt u voorlezing van deze preek in uw gemeente even melden via contact@vanbruggenpreken.nl?
______________________________




[1]

VERGEET JE VERTREKTIJD NIET!
Lucas 14:15-24: De uitnodiging voor het feest en de verontschuldigingen


Gemeente van onze Here Jezus Christus,


Het bijbelgedeelte voor deze dienst begint in vers 15 met een felicitatie: ,,Gelukkig al wie zal deelnemen aan de maaltijd in het koninkrijk van God┬┤┬┤.

De man die dit uitroept neemt op dit moment al deel aan een maaltijd. Hij is ├ę├ęn van de genodigden voor een diner in het huis van een vooraanstaande Farizee├źr (zo lezen we in 14:1). Het was daar vast en zeker een uitgebreide maaltijd.

Je hebt wel geluk wanneer je genodigd bent bij zo┬┤n rijke man. Genoeg te eten. En een aantrekkelijk publiek: vrienden, broers, verwanten en rijke buren (zo lezen we in 14:12).

Jezus mag er ook bij zijn. Niet van harte, maar ze willen Hem observeren. Daarom hebben ze Hem geïsoleerd van zijn gebruikelijke publiek. En ze laten Hem nu eens als gast in hun voorname kring komen. Zal Hij zich niet vereerd voelen? [2.1]

Wanneer ze dat dachten, valt het tegen. Jezus mist aan deze tafel de mensen waarover Hij zich ontfermt. Waar zijn de ,,armen, kreupelen, verlamden en blinden┬┤┬┤ zo vraagt Hij aan de gastheer (14:13). Zij kunnen niet iets terugdoen, ze hebben geen voorname huizen om jou op je beurt uit te nodigen. Maar wanneer je je ontfermt over je naasten, zal het je vergolden worden bij de opstanding van de rechtvaardigen, zegt Jezus (14:14). [2.2]

De stemming aan tafel wordt wat nu wel wat ongemakkelijk.

*

En dan is er iemand die de situatie probeert te redden.
Heeft Jezus het over de opstanding van de rechtvaardigen? Daar wil iemand wel op inhaken om de aandacht wat af te leiden van die ongemakkelijke woorden over de afwezige armen en blinden.

De man zegt luid en vroom: ,,Ja, wat zal dat een feest zijn, die opstanding: wat een geluk zal het zijn wanneer we aan die maaltijd van God zullen deelnemen in zijn koninkrijk!┬┤┬┤

Het klinkt prachtig en vroom. Maar wat moet je nu met zo┬┤n uitroep? [2.3]

Wat de man zegt is op zichzelf genomen wel waar. Maar zijn uitroep komt wat uit de lucht vallen. Eigenlijk is het een wat onhandige afleidingsmanoeuvre. Hij probeert te ontglippen aan de aanklacht van Jezus over de ontbrekende armen en blinden. En hij probeert die aanklacht toe te dekken onder een vrome gelukwens aan het adres van alle aanwezigen: ,,Gelukkig al wie zal deelnemen aan de maaltijd in het koninkrijk van God!┬┤┬┤

De man heeft gelijk. Het diner bij de vooraanstaande Farizee├źr is rijk voorzien, maar tijdens dit diner werd men herinnerd aan de gebrekkigheid van dit aardse leven. Er was in hun midden ook een waterzuchtige, een opgezette man die er ziek uit zag (14:2). Je kijkt er maar wat aan voorbij. Maar Jezus kijkt juist naar het zieke en vervormde. En ook al is het sabbat, hij geneest de man van zijn ziekte.

Die genezing is een voorproefje van het koninkrijk van God waar geen zieken en waterzuchtigen meer zullen zijn, geen mensen met de dood onder de leden.

Op dat moment mag je inderdaad wel zeggen: ,,Wat zal het een vreugde zijn wanneer we onze rijke maar altijd nog onvolkomen maaltijden op een geschonden aarde mogen inruilen voor de grote maaltijd in het rijk van God, die leven is en leven geeft! Waar niemand meer waterzuchtig zal zijn of blind of lam of bedelaar of kreupel!

De uitroep van vers 15 is werkelijk waar: ,,Gelukkig wie aan die maaltijd zullen mogen deelnemen!┬┤┬┤ En wij mogen daar allemaal sterk naar verlangen, naar die tijd waarin we deelnemen aan een feestmaal zonder tranen, zonder onrecht, met pure vreugde. Bij God aan tafel is niets onmenselijks meer: wij spiegelen in volmaaktheid zijn beeld. Laat die hoop al ons leed verzachten!

Voor die maaltijd waren de Isra├źlieten genodigd en ook wij zijn uitgenodigd voor die bruiloft van het Lam. Gelukkig mogen we daarmee zijn!

*

Maar nu heeft Jezus voor deze tafelgenoot en ook voor ons allemaal nog wel een verhaal dat we moeten meenemen onderweg. [2.4]

Een verhaal dat ook gaat over een maaltijd waarvoor men genodigd is. Het verhaal sluit precies aan bij de uitroep van die man aan tafel.

Maar het is een heel bijzonder verhaal. Het zet de mensen aan het denken. Het lukt de man aan tafel niet om Jezus┬┤ waarschuwingen toe te dekken met een blijde gelukwens. Zijn afleidingsmanoeuvre mislukt helemaal. De gelukwens is wel goed, maar alleen wanneer je het verhaal dat Jezus vertelt ook ter harte neemt.

Het is een verhaal over een stralend uitzicht (de vererende uitnodiging), over gevaarlijke ravijnen (waardoor velen uiteindelijk niet aankomen aan de maaltijd) en over een onverwacht toevluchtsoord voor hen die bij de Farizee├źr niet waren uitgenodigd.

Door dit verhaal verhindert de Here Jezus de aanwezigen om zijn vermaningen van zich af te schudden met een algemene waarheid.

En dit verhaal kan ook ├│ns onderweg beschermen. Het kan ons helpen om niet al doende de weg kwijt te raken en het doel te missen. Het kan ons helpen om niet met algemene waarheden de bijzondere tijd van God mis te lopen.

Laten ook wij luisteren naar Jezus┬┤ verhaal en de boodschap ervan.

[3]
VERGEET JE VERTREKTIJD NIET!
1. wees geen dagdromer
2. blijf bij de tijd
3. laat je verrassen


1. (Wees geen dagdromer) [4]

Jezus zegt: ,,Iemand wilde een groot feestmaal geven en nodigde tal van gasten uit┬┤┬┤ (vers 16). Dit is precies wat de vooraanstaande Farizee├źr had gedaan. Maar nu gaat het over iemand anders. Jezus zegt het niet, maar je voelt dat hier de maaltijd in het koninkrijk van God wordt bedoeld. Daarover ging immers de vlak aan het verhaal voorafgaande uitroep van een tafelgenoot. [5.1]

Doordat Jezus aansluit bij deze uitroep beginnen de luisteraars met een goed gevoel. Ja, dat bedoelden ze: gelukkig wie genodigd zijn door God.
En ze dachten daarbij natuurlijk allereerst aan zichzelf. [5.2]

Dat kunnen ze ook nog wel even blijven doen. Het verhaal gaat rustig verder: ,,Toen het tijd was voor het feestmaal, stuurde hij zijn dienaar naar de genodigden om tegen hen te zeggen: ,,Kom, want alles is klaar.┬┤┬┤┬┤┬┤ (vers 17).

De luisteraars herkennen dit. Het hoort bij hun verwachtingspatroon. Straks komt Elia om het rijk van God in te luiden.

Daar wachten ze op als vrome Joden die de bijbelse profetie├źn wel kennen.

En zo wachten wij op de bazuin die zal weerklinken om de terugkomst van Christus aan te kondigen en het begin van de bruiloft van het Lam.

Tot zover is het verhaal aansprekend en voelen we ons er gemakkelijk ├ę├ęn mee.

*

Maar dan lijkt het te ontsporen, want het vervolg is heel vreemd.
Wat gebeurt er?
,,E├ęn voor ├ę├ęn begonnen ze zich te verontschuldigen┬┤┬┤ (vers 18a).

Dat is toch niet voor te stellen...! Hoe gelukkig is het om deel te nemen aan de maaltijd in het koninkrijk van God. Wie zou zich daarvoor verontschuldigen. Daar wil ieder toch graag aanschikken?

Geen jood bij de Farizee├źr aan tafel kan zich voorstellen dat hij zich zou verontschuldigen als Elia komt.

En kunt u zich voorstellen dat u, wanneer de Here Jezus komt, zou zeggen dat u verhinderd bent om het paradijs binnen te gaan?

Hoe zou dat ooit kunnen gebeuren?

*

Jezus vertelt het:

,,De eerste zei: ,,Ik heb net een akker gekocht, die ik beslist moet gaan bekijken. Tot mijn spijt kan ik de uitnodiging niet aannemen.┬┤┬┤ En een ander zei: ,,Ik heb vijf span ossen gekocht en ik ga ze keuren: tot mijn spijt kan ik de uitnodiging niet aannemen.┬┤┬┤ Weer een ander zei: ,,Ik ben pas getrouwd en daarom kan ik niet komen.┬┤┬┤┬┤┬┤ (vers 18b-20).


Hoe vindt u dat nu? Is dat niet heel ongeloofwaardig? [5.3]

Om te beginnen zijn het stukjes uit een smoezenboek. Volstrekt ongeloofwaardige excuses.
Dacht u werkelijk dat er een jood zou zijn die een akker koopt zonder hem eerst te bekijken? Je bent wel heel dom bezig wanneer je eerst koopt en dan gaat kijken. Dit moet een smoes zijn.

En dat geldt ook voor de vijf span ossen: gekocht zonder ze te keuren en pas achteraf kijken wat je gekocht hebt? Geen boer die dat doet. Hij is wel wijzer! Had de man niet een betere smoes kunnen bedenken?

En dan de man die pas getrouwd is. Waarom zou hij niet kunnen komen? Moet hij soms op zijn vrouw passen? Wat een man, dat gelooft toch niemand!

Wie deze excuses hoort, moet wel lachen: dat is de humor in het verhaal.

*

Maar al gauw vergaat het lachen je. Want er gebeurt hier iets heel vreemds. Mensen laten de uitnodiging van hun leven voorbij gaan met een gemompeld excuus. Zijn ze blind? [5.4]

Voor ons als luisteraars zijn het belachelijke woorden, maar zelf zitten ze gevangen in het net van die excuses en ze komen er niet uit. Ze blijven ronddraaien in hun vaste overtuiging dat ze helaas te druk zijn. Ze beseffen kennelijk helemaal niet wat ze nu voorgoed aan zich laten voorbijgaan. Hoe kun je zo verblind raken?

Zo lijken de excuses van al die mensen eerst lachwekkend maar daarna worden ze schrikwekkend: kan een mens dan z├│ verblind raken dat hij het rijk van God voorbij laat gaan?

Ja, zegt Jezus, dat kan. En daar waarschuwt Hij de tafelgenoten nu voor.

*

Het kan gebeuren dat je zo gebonden bent aan je huis, je werk, je vrouw dat je voor niets anders meer tijd en aandacht hebt. Al het andere gaat aan je voorbij. Ook al zijn het uitnodigingen van God zelf. Je bent opgesloten in je eigen belangen en je wordt blind en je raakt alle contact met de grote werkelijkheid van God kwijt. Zo kortzichtig kan een mens worden, dat hij de eeuwigheid voorbij laat gaan.

Het gaat hier niet over ongelovigen, over heidenen. Het gaat hier over mensen die uitgenodigd zijn en dat ook weten. Het gaat over de man die blij uitriep: ,,Gelukkig al wie zal deelnemen aan de maaltijd in Gods rijk┬┤┬┤. Het gaat over ons die gedoopt zijn, genodigd, op weg. Over ons die wel weten van de roeping van God en die ook heel positief oordelen over de toekomst die God zal brengen. De uitnodiging voor het feest hebben we niet afgeslagen: we zijn belijdende leden geworden. Mensen met de uitnodiging op zak.

En dan toch op het beslissende moment alles missen?
Ja, dat kan.

De christenreis is een reis met gevaren. Het geloof kan verstikt worden door de vele zorgen van het dagelijks leven. Het geloof kan verdorren doordat het geen water krijgt. De horizon van de christenreiziger kan krimpen en tenslotte alleen zijn eigen belangenwereldje nog omsluiten. Op het laatst zie je God niet meer, maar alleen je huis, je hypotheek, je nieuwe auto, je vrouw en kinderen. Je wordt als de vrouw van Lot die omkeek naar wat haar vertrouwd was op aarde en zij veranderde in een zoutpilaar. Zo zijn al die mensen die zeggen ,,Tot mijn spijt kan ik niet komen┬┤┬┤. Ze zijn als zoutpilaren: verstijfd in de dingen van deze wereld.

*

Dit onderdeel van het verhaal bevat voor ons een waarschuwing.
Je kunt onderweg de roeping kwijt raken.

Wanneer je een dagdromer wordt, opgezogen door het leven op aarde en met het hoofd naar beneden, niet meer het hoofd gericht op de hoop die voor ons ligt. [5.5]

Om straks het feest niet te missen, moet het vandaag altijd het uitzicht zijn waarnaar je verlangt.

Laat dat vooruitzicht voor u zijn glans niet verliezen.
Het is nog niet het uur, maar de uitnodiging is er al. Houd de tijd in de gaten!

Oefen u in de hoop. Wanneer je een blusinstallatie hebt, moet die ieder jaar proefdraaien en gecontroleerd worden: de installatie moet direct werken wanneer er brand zou uitbreken.
Onze christelijke hoop is ook iets dat direct in actie moet komen wanneer de bazuin weerklinkt. Daarom moeten we die hoop oefenen, elkaar er fris in houden, regelmatig onszelf nagaan of wij nog wel onze schat in de hemel hebben.

Schrijf het elke week weer in uw agenda: ik moet mijn vertrektijd niet vergeten. Ik moet oplettend zijn voor het bericht dat komt. Er komt een feest aan waar je naar toe mag. Houd je hoop fris!


2. (Blijf bij de tijd) [6]

In het verhaal is er een tijd voordat het uur komt.
Dat is geen tijd van stilzitten voor de poort. [7.1]

De uitnodiging voor het uur gaat ervan uit dat je nog doende bent.
Je krijgt wel bericht wanneer het zover is.
Tot dat moment krijg je de tijd om te kopen, te handelen, te trouwen.

Het verhaal zegt niet dat we alvast in een klooster moeten gaan zitten wachten.
We mogen nog gewoon doorleven met de dingen van deze dag.
Het is niet geestelijk om een scheiding te maken tussen ,,oefening van je geloof┬┤┬┤ en ,,werken voor je brood┬┤┬┤. [7.2]

U hebt ook een aards agendum en daarvoor krijgt u tijd en opdracht. Blijkbaar mogen wij al werkende uitzien. Zoals de huisbewaarders die hun heer verwachtten maar ondertussen druk doende waren in dat huis om alles op orde te houden.

Maar hoe combineren we nu het aardse leven met de verwachting van de hemelse maaltijd? Je moet in deze tijd met huis en handel en huwelijk z├│ omgaan dat het ondergeschikt blijft aan je roeping tot het grote feest. Het mag geen eigen leven gaan leiden. Laat je zakendoen en je familie opgenomen zijn in de dagelijkse verwachting van de toekomst van God. Maak ze daar niet los van, want dan word je er in gevangen.

Doe het allemaal onder de klok van het naderend uur! [7.3]

*

Er wordt onder christenen veel gepraat vandaag over ,,eigentijds christendom┬┤┬┤ of over ,,hoe de kerk bij de tijd moet blijven┬┤┬┤.

Meestal gaat het dan over de tijd van de 21ste eeuw: de tijd van relaties, trends en moderne cultuur.

Waar het veel minder over gaat is dat de kerk in de eerste plaats haar eigen tijd heeft en de horloges gelijk moet laten lopen met de klok van de eeuwigheid. Wij kijken niet alleen naar saldo en sluitingstijd en huwelijksjubilea. Wanneer het goed is, kijken we daaroverheen naar wat daarna komt: de alles omsluitende toekomst van Gods rijk. [7.4]

Dat is de eerste zorg voor de christen op zijn reis door dit leven: dat hij de trein niet mist die hem straks in de zaligheid brengt.
Laat het ook heel bewust onze zorg zijn, elke week.

Laat over ons niet een verhaal verteld kunnen worden ongeveer alsvolgt.

,,Er was een rijk man die een groep jongeren een wereldreis in het vooruitzicht stelde. Toen het vliegtuig geregeld was en de vertrektijd bekend, stuurde hij ze allemaal een mailtje om ze naar Schiphol te nodigen. Maar de ├ę├ęn schreef terug: ,,Sorry, ik heb net een nieuw mobieltje, dat moet ik uitproberen┬┤┬┤. En de ander mailde: ,,Het spijt me, maar mijn nieuwe vriendin heeft net een andere baan┬┤┬┤. Weer een ander stuurde een sms-je: ,,Auto moet binnenkort garagebeurt hebben. Kan niet komen.┬┤┬┤


Als je dat verhaaltje hoort, vraag je je af: ,,Hebben die jongeren in de voorbije tijd wel beseft wat voor uitnodiging op ze wachtte? Blijkbaar niet. En dan krijg je dit!


3. (Laat je verrassen) [8]

Maar nu moet u niet denken dat de gastheer met het eten bleef zitten.
Hij zorgt wel dat er gasten zijn. Blijft de ├ę├ęn weg, dan is er wel een ander die gevraagd zal worden. Voor ├║ een ander! [9.1]

De heer des huizes ontstak in woede en zei tegen zijn dienaar: ,,Ga vlug de stad in en breng uit de straten en stegen de armen en kreupelen en blinden en verlamden hierheen┬┤┬┤ (vers 21).

Opeens is het verhaal weer terug midden in de werkelijkheid van de maaltijd bij de Farizee├źr. Dezelfde mensen die door hem niet genodigd waren aan zijn tafel (zie vers 13) worden opnieuw genoemd en nu als w├ęl genodigden aan de tafel van de Heer. De door de Farizee├źr versmade mensen gaan nu bij God voorop! [9.2]

En wanneer er dan plaats over is, mag de dienaar ook nog naar de wegen en de akkers buiten de stad gaan om iedereen uit te nodigen die ze maar tegen komen, want het huis moet vol worden (vers 23).

In de vroegere vertalingen stond dan in vers 23 ,,Dwingt ze om in te gaan┬┤┬┤. Heel vaak is dit woord misbruikt voor gedwongen bekering van hele volksstammen tot het christendom. Maar de bedoeling is niet dat onwilligen worden gedwongen. Dan had de heer ook de eerst genodigden wel kunnen dwingen om in te gaan, ondanks hun gefascineerd zijn door hun nieuwe huis, ossen, vrouw enz.

De bedoeling is dat deze laatst genodigden moeten worden overgehaald om te komen. De NBV zegt: ,,nodig ze met klem uit┬┤┬┤. [9.3]

Waarom die klem?

Omdat deze mensen zich niet kunnen voorstellen dat z├şj mogen komen aan die rijke maaltijd. Zij zijn toch maar blinden en armen? Ze zijn toch maar landlopers en zwervers? Zulke mensen zijn het toch niet waard om bij een koning aan tafel te zitten?

De verloren zoon zei: ,,Laat me maar de minste van de knechten van mijn vader zijn┬┤┬┤.

En de tollenaar zei: ,,Wees mij zondaar genadig┬┤┬┤.

Zulke mensen moeten worden overgehaald. Ze durven niet. Maar ze worden met klem overreed: het is ├ęcht voor u, u m├│et nu komen!

Hier wordt opeens een contrast zichtbaar tussen de man waarmee het begon en de laatsten die binnenkomen.

De man waarmee het begon was zeker van zijn zaak en hij vond ook dat het hem wel toekwam om in Gods rijk deel te nemen aan de maaltijd. Voor hem was geen dwang nodig. Hij kwam er toch wel.

Maar de landlopers en zwervers zijn verlegen en schuw: het kán niet voor hen bedoeld zijn, denken ze. Zij moeten bijna naar binnen gedúwd worden. [9.4]

*

Dit bijbelgedeelte ligt nu voor u.
Als een spiegel.
Bekijk uzelf er eens in.
Waar lijkt u op? [9.5]

Op die mensen die het vanzelfsprekend vonden dat zij zouden delen in het hemelrijk? En die daardoor het beslissende uur misten? Ze maakten zich teveel zorg over hun aardse leven en te weinig over hun hemelse toekomst. Die hemelse toekomst leek voor hen t├│ch wel vast te staan.

Wanneer het ook bij u zo is dat u weinig vooruitziet naar de hemelse toekomst omdat die toch wel vaststaat voor u en dat u erg verstrikt raakt in de dingen van dit leven, dan moet u toch wel goed kijken naar die mensen die op het laatst zo verstrikt zijn geraakt in de dingen van deze dag en deze tijd, dat ze erin gevangen zijn. En als de dag aanbreekt, zeggen ze als in een roes: ,,Sorry, maar ik heb nu even belangrijker dingen te doen┬┤┬┤. En ze missen de eeuwige maaltijd voorgoed. Dat is voor ons een ernstige waarschuwing.

Of herkent u zich in die armen en zwervers die eigenlijk niet durven te denken aan Gods maaltijd omdat ze zichzelf niet waardig achten. Weet u zich een onwaardige voor de HERE en zou u een duwtje in de rug nodig hebben om de gouden feestzaal binnen te durven gaan?

Die houding kan u helpen om het koninkrijk van God m├ę├ęr waard te achten dan al onze aardse zaakjes en aankopen en relaties. En dan zullen we het signaal niet missen wanneer de engelen uitgaan om Gods uitverkorenen binnen te brengen in de vreugde.

*

Broeders en zusters, jongens en meisjes, vergeet aan geen maaltijd op aarde de uitnodiging voor Gods maaltijd. Blijf verwachten. Eet en leef vanuit die hoop.

Dan mag het voor je gelden: ,,Gelukkig al wie zal deelnemen aan de maaltijd in het koninkrijk van God.┬┤┬┤

Wees waakzaam. Wees nederig en verlegen: laat je verrassen!


AMEN [10]

- Terug naar menu