- Download preek als PDF bestand    (Klik hier voor grote letter)
 - Download liturgie als PDF bestand
 - Download PowerPoint presentatie
 
- Terug naar menu


Tips voor de (voor)lezer.

ALGEMEEN
1. Lees als preeklezer vooraf het menu Informatie over Contact, Tekstkeuze e.a.

2. De cijfers tussen [ ] in de tekst, zijn alleen van belang wanneer men gebruik maakt van beamer-ondersteuning. Lees in dat geval als verzorger van de beamer vooraf in het menu Informatie : ,,De powerpoint presentatie''.



Liturgie.

Morgen- of middagdienst

Tussen [] staan de elementen genoemd die alleen voor de morgen (vm) of alleen voor de middag (nm) van toepassing zijn.



Votum, Zegengroet, Amen

Zingen: Psalm 86:5,7 (Heer, U hebt mij aangenomen)

[vm] Wet van de HERE

[vm] Zingen: Psalm 51:5

Gebed voor de eredienst

Schriftlezing: Johannes 3:1-21 (over de wedergeboorte tot geloof)

Zingen: Psalm 139:6,11 (over geboorte en wedergeboorte)

Tekstlezing: HC Zondag 25

Preek over HC Zondag 25

Zingen: GK-2006 gezang 103 (Uw lamp schijnt in het duister hart)

Dienst van de gebeden

[nm] Geloofsbelijdenis

[nm] Zingen: GK-2006 gezang 106:4 (O, Heilige Geest,op U steunt ons betrouwen)

Collecte

Zingen: Psalm 56:4 (U hebt mij naar het licht geleid)

Zegen, Amen.


Preek over: Zondag 25

Wilt u voorlezing van deze preek in uw gemeente even melden via contact@vanbruggenpreken.nl?
______________________________


Zondag 25

Broeders en zusters, jongens en meisjes,[1]

Nog altijd gaat het in de catechismus over het geloof. En dus ook in deze dienst. Al vanaf zondag 7 is dat steeds het onderwerp. Toen werd om te beginnen de vraag gesteld wat nu eigenlijk een echt geloof is. Omdat een echt geloof alles aanneemt wat de Here in het evangelie belooft, volgde toen de bespreking van al die beloften. Dat gebeurde aan de hand van een samenvatting ervan. Zoals we die vinden in de twaalf artikelen, de apostolische geloofsbelijdenis. Dat vroeg heel wat zondagen: van acht tot en met twee-en-twintig. En toen was het onderwerp nog niet afgehandeld voor de catechismus. In de zondagen 23 en 24 kwam de vraag naar boven wat je nu eigenlijk bereikt met dit geloof en of het er voor gelovigen nog toe doet hoe ze hun leven verder inrichten.

Je zou zo zeggen dat het na 18 zondagen tijd wordt voor een ander onderwerp. Maar toch is de catechismus nog niet uitgevraagd over het geloof. We weten nu wat het inhoudt om te geloven en hoe belangrijk het is voor dit en voor het eeuwige leven. Het geloof in het evangelie van onze Heiland is voor ons de enige en goede toegangsweg naar God de Schepper en naar een leven voorgoed. Maar als geloof van levensbelang is voor een mens, hoe kom je dan aan geloof? Daar begint zondag 25 mee. [2]

*

En dat is geen overbodige vraag. Hoe komt een mens aan geloof? Dat vraag je je af wanneer je met andersdenkenden in contact bent. Wanneer je de kans krijgt, probeer je hen aan te spreken over het geloof en over het belang daarvan. Maar heel vaak is er dan geen belangstelling. De Ă©Ă©n zegt dat hij zich prima voelt zonder geloof. De ander zegt dat ze blij is om jou, maar dat ze zelf niet zou weten hoe ze ooit interesse zou hebben in zoiets als geloof in wat je niet ziet.

Is geloof dan zo moeilijk? Ligt het daaraan dat mensen niet gemakkelijk gaan geloven? Ik denk het niet. Geloof is heel simpel: doe je handen open en ontvang wat God geeft. Doe je hart open en krijg wat Hij belooft. Word als een kind en zo ga je het hemelrijk binnen. Geloven vraagt helemaal niets. Het is het makkelijkste dat er is. Eenvoudiger kan een mens niet behouden worden: hij hoeft alleen maar te geloven.

Maar nu blijkt dat dit eenvoudige heel moeilijk binnenkomt bij mensen. Ik weet niet of er vroeger meer gelovigen waren dan nu, maar in ieder geval lijkt het wel zo dat in Nederland het geloof vandaag aan het verdwijnen is. Mensen hebben heel sterk dat gevoel. Dat Nederland ongelovig wordt. En dit tij lijkt niet te keren. Geloven blijkt voor mensen het meest onmogelijke dat er is.

*

Christenen proberen wel van alles om dit ongedaan te maken. Strategieën voor evangelisatie worden ontwikkeld. Meerjarenprogramma´s voor missionaire activiteiten vanuit gemeenten worden geschreven. Mensen trekken de grote steden in om kerken te gaan planten. En onlangs konden we nog lezen dat iemand een project start om over 10 jaar Nederland weer voor de helft te laten bestaan uit christgelovigen.

Het zijn allemaal acties die erop gericht zijn om het geloof terug te brengen in Nederland. En wie zou dat niet heel graag willen. Daar bidden we toch ook om?

Maar waar komt dat geloof vandaan? Is daar aantrekkingskracht voor nodig van mensen? Zullen onze acties dat gaan bewerken? Moet de moderne mens zich geboeid voelen om tot geloof te komen? Vanwaar komt het geloof eigenlijk? Dat is vraag 65: een heel actuele vraag in ons land!

*

Wij mogen die vraag echter niet op afstand stellen. De vraag luidt in de catechismus niet hoe andere mensen aan geloof moeten komen, maar waar dit geloof bij onszelf vandaan komt. [3]

We worden door deze vraag teruggeroepen tot onszelf. Ik geloof. Jij gelooft. We weten hier met elkaar in de kerk dat alleen het geloof ons aan Christus en al zijn weldaden deel geeft. Maar vanwaar komt dat geloof eigenlijk?

Misschien willen we die vraag overslaan. Omdat we dat geloof van ons vanzelfsprekend vinden en die vraag voor ons dus wat overbodig. Wij geloven immers al. Voor ons lijkt het niet zo belangrijk waar dat geloof vandaan komt. Misschien is ons geloof voor ons gewoon ons eigen uitgangspunt. Ik geloof al, maar nu die ander nog. Eigenlijk denk ik misschien wel helemaal niet na over de vraag waar mijn geloof vandaan komt. Ik heb het toch! Ik bén toch kerklid en gelovige? Op mij kun je wel aan!

En op dat moment komt de catechismus je toch een vraag in de mond leggen die je misschien helemaal niet in jezelf voelde opkomen: `Hoe kom ik eigenlijk aan mijn geloof?´ Waar komt het vandaan?

Om die vraag te leren stellen, moet je leren afzien van jezelf. Je gelooft, maar kijk nu eens verbaasd om je heen: hoe kom je hier eigenlijk aan? Zo´n vraag leert je af om te denken dat geloof je eigen keuze en beslissing is. Of dat geloof gewoon jouw kracht is. Of dat geloof je eigen zekerheid is. Je moet door deze vraag ontdekken dat geloof iets nieuws is, iets vreemds in je leven. Het komt niet op uit mezelf.

*

Wanneer u het moeilijk vindt om dat te begrijpen, kijk dan nog een keer om u heen in Nederland. Hoe moeilijk komen mensen tot geloof. Dat vinden we misschien vreemd. Maar je kunt het ook eens omkeren. Blijkbaar is geloof niet iets dat de mens van zichzelf uit wel aanvaardt. Blijkbaar is niet geloven veel gewoner in deze wereld.

Zou dat voor ons anders zijn? Wanneer wij nu eens van huis uit die wereldling zouden zijn geweest, zouden wij dan wel snel zijn om te geloven? Wij zijn toch geen andere mensen dan de mensen om ons heen? Hoe is het nu eigenlijk mogelijk dat mensen niet geloven, maar dat ikzelf wel geloof? Dat is toch iets bijzonders. Dat komt niet zomaar in een mens. Dat heb ik dus niet van mezelf, al sta ik daar te weinig bij stil. Het komt ook niet zomaar uit de kerk: genade is geen erfgoed: dat zien we helaas soms ook heel dichtbij binnen de gezinnen van de gemeente. Maar waar komt het dan vandaan in mijn eigen leven?

Vraag het in deze dienst eens oprecht voor jezelf: `Kan iemand mij vertellen waar mijn geloof vandaan komt? Hoe komt het dat ik geloof?´ Dat is de vraag waar het in deze dienst om gaat.

*

Het antwoord van de catechismus op die vraag is heel kort: `Het geloof komt van de heilige Geest´.[4]

Je hebt het niet van jezelf. Het komt door iemand anders binnen in je leven. En die ander is niet je vader of je moeder. En ook niet je dominee. Die ander is niemand minder dan de heilige Geest van God.

Misschien dacht ik er niet zo vaak aan, maar in mijn leven is dus de Geest van God aan het werk geweest om mij het geloof te geven. Anders zou het er niet zijn.

Is dat geen stilmakende gedachte? De heilige Geest – zo beleden we in zondag 20 – is samen met de Vader en de Zoon echt en eeuwig God. Hij is die allesomvattende Goddelijke Geest die door de schepping trekt en alles doet leven. Hij is de goddelijke kracht die oceanen opzweept en planten doet bloeien en de dieren jongen doet werpen. Niemand minder dan Hij staat aan het begin van mijn geloof.

In zijn gesprek met Nicodemus (te vinden in Johannes 3) heeft onze Heiland het geloof vergeleken met een geboorte. Het is een nieuwe geboorte of een wedergeboorte.[5]

Ons menselijk leven stamt uit een geboorte. Die wortelt in een verwekking en in het dragen van een groeiend embryo en in het baren van een jongen of een meisje. Mensen zijn heel verschillend, maar wanneer je terugkijkt zie je aan het begin van iedere man of vrouw en aan het begin van iedere jongen en elk meisje het moment waarop een vrouw zwanger werd. Het moment waarop God leven liet ontstaan. Uit die hand van God ontstond het embryo en het kindje en de man of vrouw. Ieder mens is een levend wonder van God, hoe hard hij misschien van God wegloopt in zijn leven en hoe weinig hij als sterke man of mooie vrouw nog nadenkt over het wonder van eigen bestaan.

Zo is nu het geloof ook een wonder van ontvangenis. Petrus zegt dat we zijn wedergeboren uit onvergankelijk zaad, door het eeuwig blijvende woord van God. God sprak en het was licht. God sprak en er waren dieren op de aarde. God sprak en er ontstond geloof in je hart. Je weet niet meer hoe dat plantje ooit begon, maar je mag weten waar het vandaan komt. Er hangt een streepjescode aan het plantje van je geloof en wanneer je die scant dan lees je tot je verbazing de woorden `Uit de hemel´.

Dit staat heel duidelijk in Johannes 1:12-13
Wie in zijn naam geloven, heeft Hij het voorrecht gegeven om kinderen van God te worden. Zij zijn niet op natuurlijke wijze geboren, niet uit lichamelijk verlangen of uit de wil van een man, maar uit God.

Zondag 25 zet ons stil tot verwondering: aan de wortel van mijn bestaan als gelovige staat de wil van God en zijn eeuwig welbehagen. Dat is het geheime vruchtwater. Alleen door zijn goede wil en verkiezing kan ik nu een mens zijn die bidt en hoopt en liefheeft. Ik geloof omdat Hij dat schiep in mijn leven. Omdat Hij me riep voordat ik het wist.

Beschouw uw geloof niet als iets vanzelfsprekends dat ook gemakkelijk zou zijn over te dragen aan anderen. Zo moeilijk als het is om anderen tot geloof te leiden, zo onmogelijk was het ook voor u om een gelovige te worden. Verwonder u vol beving over het geheim van uw geloof. Hoe kom je eraan? Dan fluistert Gods kind: `Dat heb ik van Hemzelf gekregen!´

Laten we als afsluiting van dit eerste deel van preek lezen hoe onze Dordtse Leerregels dit onder woorden brengen in hoofdstuk 3-4 artikelen 12 en 13a:

Artikel 12

[6]Dit is de wedergeboorte, de vernieuwing, nieuwe schepping, opwekking uit de dood en levendmaking, die God zonder ons in ons tot stand brengt en waarover in de Schrift zo indrukwekkend gesproken wordt.

[7] God brengt deze wedergeboorte niet tot stand door alleen te laten prediken of een appel op ons te doen. Zij geschiedt niet op zo´n manier dat de mens, wanneer God voor zijn deel het werk voltooid heeft, nog steeds bij machte is al dan niet wedergeboren en bekeerd te worden.

[8]Nee, het is een volstrekt bovennatuurlijke, zeer krachtige en tegelijk zeer liefdevolle, wonderbare, verborgen en onuitsprekelijke werking.
Deze is naar het getuigenis van de Schrift, die ingegeven is door dezelfde God die dit bewerkt, niet minder krachtig dan zijn werk bij de schepping of de opwekking van doden

[9]Daardoor worden allen bij wie God op deze bewonderenswaardige wijze in het hart werkt, volstrekt zeker en met kracht wedergeboren en gaan zij metterdaad geloven.

[10]En wanneer de wil vernieuwd is, wordt hij niet alleen door God geleid en bewogen; maar door God in beweging gebracht, werkt hij ook zelf. Daarom wordt terecht gezegd dat de mens zelf gelooft en zich bekeert door de genade, die hij ontvangen heeft.

Artikel 13

[11]Hoe dit in zijn werk gaat, kunnen de gelovigen in dit leven niet volledig begrijpen
Intussen vinden zij rust in de wetenschap en ervaring, dat zij door deze genade van God van harte geloven en hun Verlosser liefhebben.

****

Zo is geloof is in ons leven een godsgeschenk. En op een geschenk moet je zuinig zijn. Vooral wanneer je het zelf niet kunt maken en het door geen mens gerepareerd kan worden.

Dan wordt belangrijk hoe de Geest van God dat geloof in ons werkt en sterkt. Van Hem zijn we afhankelijk: hoe werken zijn handen?[12]

De catechismus zegt dat de heilige Geest het geloof in ons hart werkt door de verkondiging van het heilig evangelie en het versterkt door het gebruik van de sacramenten. Dat zijn de goddelijke levensaders: snij die niet af, want dan verdor je en sterft je geloof.

De verkondiging van het heilig evangelie komt tot ons door mensen. [13]

Door zendelingen en predikers, maar ook door vader en moeder. Zij mogen het evangelie doorgeven, maar daarbij moeten ze wel bescheiden zijn: het evangelie is heilig. Breng het zoals de priesters de ark moesten dragen. Als predikant, catecheet, onderwijzer of ouder breng je niet je eigen geloof of overtuiging naar de mensen: je bent geroepen om het heilige evangelie dat God ons heeft toevertrouwd met eerbied naar anderen te dragen. Naar je kinderen, naar de klas, naar de gemeente. Kinderen merken dat: dat je je bewust bent een heilig evangelie te dragen. En ook wereldlingen moeten dat voelen. U moet het evangelie niet populair willen maken. Het is een heilig evangelie. Kom er niet aan met je handen wanneer je denkt dat het zou vallen: draag het aan draagstokken als de ark van het verbond. De wereld om je heen mag aan je voelen dat je niet iets van jezelf wilt opdringen, maar dat je iets heiligs meedraagt en beschermt en toont. Wacht je voor het banaal en profaan maken van Gods grote en heilige nieuws voor zondaren.

Het is niet voor niets dat de catechismus steeds weer herhaalt wat de heilige inhoud van het evangelie is. In antwoord 66: `De belofte van het evangelie houdt in dat God ons om het enige offer van Christus, aan het kruis volbracht, vergeving van zonden en eeuwig leven uit genade schenkt´. En dan in vraag 67: `Hebben woord en sacrament beide als doel ons geloof te wijzen op het offer van Jezus Christus aan het kruis, als de enige grond van ons heil?´ En opnieuw in antwoord 67: `Ja, want de heilige Geest leert ons in het evangelie en bevestigt ons door de sacramenten, dat ons volkomen heil rust in het enige offer van Christus, dat voor ons aan het kruis gebracht is´.

Het evangelie is zo heilig als het ernstige sterven van Gods Zoon aan het kruis. Het evangelie is zo hoogverheven als zijn machtige verrijzenis uit het rijk van de doden. Het evangelie is zo hemels als onze Heiland aan de rechterhand van zijn hemelse Vader.

Laten we daar als mensen niet voor gaan staan met onze bedenksels en attracties. Verkondig aan je kinderen en aan de gemeente van God het diep ernstige en hemelhoge heilige evangelie. Wees er zelf eerbiedig van onder de indruk.

Er wordt genoeg gepreekt in Nederland. Er wordt genoeg verteld in ons land. Er zijn meer dan genoeg acties en projecten. Maar het eerst nodige daarbij is dat we buigen voor het hemelse woord van God. Dat we niet meer en niet minder durven te vertellen en te prediken dan Hij ons in de Schrift heeft willen voorzeggen.

Dit is zo belangrijk voor het volgend geslacht en voor ons land. Want wanneer we niet zuinig zijn op de verkondiging dan verstoppen we de levensaders waardoor de heilige Geest het geloof in ons wil doen binnenkomen. Wij kunnen dat geloof niet werken, maar we kunnen wel de Geest in de weg staan. Moge God ons daarvoor bewaren en daarvan zo nodig terugbrengen.

*

Zo is geloof is in ons leven een Godsgeschenk dat de heilige Geest werkt door de verkondiging van het heilig evangelie. Dat geschenk is geplant in zwakke mensen. In ons leeft altijd de neiging om de plant van de Geest te verwaarlozen. Daarom geeft de Geest ook middelen om ons geloof te versterken. Daarvoor heeft Christus in het Nieuwe Verbond twee sacramenten ingesteld, namelijk de heilige doop en het heilig avondmaal (vr./antw. 68). In de komende zondagsafdelingen hebben we nog gelegenheid genoeg om door te spreken over die twee.[14]

Vandaag staan we er vooral bij stil, dat de versterking van ons geloof zo in de aandacht is van mijn Heiland en van de goddelijke heilige Geest. Christus heeft voor mij twee steunen klaargelegd om op te leunen in mijn geloof. En de heilige Geest wil die steunen gebruiken om ons in het geloof te sterken.

In onze tijd wordt veel gesproken over groeien in het geloof. En dat is ook goed, maar voordat je aan groeien kunt denken, moet je eerst zorgen dat de plant op krachten komt. Wat zwak is groeit niet goed. Voor groei is gezondheid nodig. Daarvoor zijn de sacramenten. Ze willen ons geloof steun bieden.

Dat is prachtig, maar het is ook iets dat ons tot nadenken mag stemmen. Ben ik dan zo zwak? We hebben zo gauw de neiging om sterk te denken van ons geloof. Dat deden de twaalf discipelen ook. Maar vlak voordat zij in zwakheid zouden vluchten in de nacht van de overlevering, zei Jezus dat Hij voor hen gebeden had dat hun geloof niet zou ophouden.

Ook ik ben - net als die apostelen - niet zo sterk als ik vaak denk. Laat ik maar nederig genoeg zijn om mij de steunen van de sacramenten te laten aanreiken. En dan krijg ik die uit de handen van God zelf. Dat geeft er kracht aan.

Het is aan mij om die sacramenten nu te gebruiken. Het gaat er niet om dat er maar sacramenten zijn in de kerk. Ze moeten gebruikt worden. Dat zegt antwoord 65: `De heilige Geest versterkt ons geloof door het gebruik van de sacramenten´. Over dat gebruik gaat het dan in de volgende zondagen.

*

Vandaag, in deze preek, in zondag 25 ging het over de vraag hoe ik aan mijn geloof kom.

Het antwoord is duidelijk: ik heb het gekregen van hogerhand.

En het is ook duidelijk wat dit betekent: ik mag wel heel zuinig en eerbiedig omgaan met dit geschenk.

Dit betekent dat ik mijn hele leven lang onderdanig blijf luisteren naar het heilig evangelie en ook de sacamenten voor de zwakken blijf gebruiken.

Zo mag ik als gelovende in alle eerbied een tempel zijn van de heilige Geest, die in mij woont en werkt.

Broeders en zusters, jongens en meisjes: gelooft u, bid je? Echt waar? Wat een wonder!


AMEN.[15]


- Terug naar menu