- Download preek als PDF bestand    (Klik hier voor grote letter)
 - Download liturgie als PDF bestand
 - Download PowerPoint presentatie
 
- Terug naar menu


Tips voor de (voor)lezer.

ALGEMEEN
1. Lees als preeklezer vooraf het menu Informatie over Contact, Tekstkeuze e.a.

2. De cijfers tussen [ ] in de tekst, zijn alleen van belang wanneer men gebruik maakt van beamer-ondersteuning. Lees in dat geval als verzorger van de beamer vooraf in het menu Informatie : ,,De powerpoint presentatie''.


Liturgie.

Morgen- of middagdienst

Tussen [] staan de elementen genoemd die alleen voor de morgen (vm) of alleen voor de middag (nm) van toepassing zijn.


*

Votum, Zegengroet, Amen
Zingen: Psalm 145: 1,4 (De HEER is groot en Hij is zeer te prijzen)
[vm] Wet van de HERE
[vm] Zingen: Psalm 145:5 (De Heer bewaart hen die Hem trouw verwachten)
Gebed voor de eredienst
Schriftlezing: Romeinen 3:21-31 en 5:1-11
Zingen: Psalm 32:1,3 (Laat tot U komen elk van uw beminden)
Tekstlezing: Zondag 23 HC
Preek over Zondag 23 HC
Zingen: GK-2006 gezang 170 (moede kom ik, arm en naakt, tot de God die zalig maakt)
Dienst van de gebeden
[nm] Geloofsbelijdenis: ipv het apostolicum artikel 23 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis (de tekst staat in de ppt in een aantal dia's na de preek-ppt: deze tekst kan desgewenst geprojecteerd worden tijdens het voorlezen)
[nm] Zingen: Psalm 143:2,9
Collecte
Zingen: GK-2006 gezang 139:4,5 (Blijf ons, uw erfenis, door uwe hand bewaren)
Zegen, Amen.


Preek over: Zondag 23

Wilt u voorlezing van deze preek in uw gemeente even melden via contact@vanbruggenpreken.nl?
______________________________



[1]Broeders en zusters, jongens en meisjes,

In deze dienst komt een vraag recht op je af. Een kernvraag voor iedereen hier in de kerk, voor oud en jong. Je komt hier omdat je christen bent, gelovig. Alles goed en wel, maar wat is dan je antwoord op de volgende kernvraag: ,,Wat heb je er nu aan, dat je dit alles gelooft?┬┤┬┤[2]

Het is een duidelijke en indringende vraag, maar hij lijkt wat uit de lucht te komen vallen. Zeker wanneer je zomaar bij zondag 23 binnenkomt in de catechismus. Laten we even terugkijken.[3]

In zondag 7 was de vraag gesteld wat nu eigenlijk een echt geloof is. Een echt geloof aanvaardt dankbaar `alles wat ons in het evangelie wordt beloofd┬┤ (antwoord 22). Die beloften van het evangelie zijn al eeuwenlang samengevat in een heel korte belijdenis, de zogenaamde 12 artikelen of apostolische geloofsbelijdenis. Begrijpelijk dat de catechismus daarom dieper is ingegaan op de inhoud van die geloofsbelijdenis. Een hele reeks zondagen besprak de 12 artikelen. Vanaf zondag 8 tot en met zondag 22: niet minder dan 15 zondagsafdelingen. En dan kun je de draad wat kwijtraken. Tijd om die draad weer op te nemen in zondag 23. Het begon in zondag 7. Daar hoorden we dat een echt geloof alles aanvaardt wat God heeft beloofd en dat is heel veel. Een hele apostolische geloofsbelijdenis vol! Maar aan het slot komt dan wel de vraag op wat je er nu aan hebt dat je dit alles gelooft? Je kunt wel elke zondagmiddag instemmend luisteren naar de apostolische geloofsbelijdenis of je kunt die ook samen zingen, maar als je naar huis gaat kun je je wel eens afvragen wat je daar nu eigenlijk mee gewonnen hebt. Maandag op school of op je werk lijkt er eigenlijk niets veranderd.

*

Deze kernvraag voor de preek zou een stuk gemakkelijker zijn wanneer zij een beetje anders werd gesteld. Wanneer de vraag zou zijn: `Wat heb ik er nu aan dat ik geloof?┬┤ Je zou dan in het midden laten wat je geloofde en er alleen over praten dat je iets geloofde. En dat kan dan gewoon je eigen geloof zijn.[4]

Twee voorbeelden. Het eerste hoor je vaak voor radio en TV: `ik geloof, ik geloofÔÇŽik geloof in de mensen┬┤. Je kunt zeggen dat je daar iets aan hebt omdat het je een positief gevoel geeft op je werk en een open houding naar je collega┬┤s en buren.

Het tweede voorbeeld hoor je heel vaak om je heen. Dan zeggen mensen: `ik geloof dat het wel goed met je komt wanneer je maar netjes hebt geleefd en daarom geef ik ieder het zijne┬┤. Je kunt zeggen dat je daar iets aan hebt omdat het je rustig maakt. Jou kan niet zoveel gebeuren wanneer je je een beetje redelijk gedraagt als mens.

Er zouden veel meer voorbeelden te geven zijn over geloof van mensen en wat ze daaraan hebben voor zichzelf.

*

Maar de kernvraag voor deze dienst is heel anders. De vraag is nu niet wat IK geloof, maar wat ik er aan heb dat ik DIT ALLES geloof. En dit alles komt van buitenaf. Dat heb ik niet zelf bedacht.[5]

Mensen bedenken niet zelf een Almachtige Schepper. En ze bedenken niet zelf een Redder die ook Rechter is over alle mensen. En ze bedenken ook niet zelf een opstanding van ons lichaam.

Dat zijn allemaal dingen die mensen juist heel vreemd vinden. Dat je dát kunt geloven? Kun jij vandaag echt geloven dat deze corrupte wereld door een God wordt geregeerd? En geloof jij echt niet in evolutie en moderne wetenschap? Kun jij echt geloven dat wij redding door een Ander zouden nodig hebben? Kun jij echt geloven in een opstanding van verbrande of verdronken lichamen? Wat doe je toch met zo´n volgzaam geloof in een achterhaald boek? Wat heb je daar nu aan? Er is immers niets van te zien en niemand rekent ermee. Je plaatst jezelf buiten de moderne tijd, je lijkt wel een mens van vroeger. En je schiet er niets mee op. Dat is de reactie van je omgeving.

En dan kan de vraag ook wel eens op jezelf afkomen. Wanneer je met andere studenten praat of wanneer je met je collega┬┤s aan de praat bent. Is er eigenlijk wel verschil tussen mensen? Ik mag vandaag geloven wat ik wil. We leven in een verdraagzaam Nederland. Maar juist daarom kun je jezelf gaan afvragen wat je geloof feitelijk voor je betekent. Kan ik een ongelovige ook maar iets van voordeel laten zien? Misschien hebben die anderen het zelfs wel gemakkelijker: zij maken zich niet zo druk om sommige dingen. En ze slagen evengoed voor hun tentamens en later deel je hetzelfde werk. Wat schiet je er eigenlijk mee op, wanneer je `dit alles┬┤ gelooft wat in de bijbel staat en in de 12 artikelen. Je ziet genoeg mensen die het loslaten zonder dat er iets aan hun leven verandert. Mensen die wel iets blijven geloven, maar niet meer `dit alles┬┤ dat ons in het evangelie wordt beloofd.

*

Er zijn wel christenen die hier gauw klaar zijn met hun reactie en antwoord. Laten we twee voorbeelden noemen.[6]

Het eerste komt uit de Verenigde Staten maar is ook in armere landen wijd verbreid. Deze christenen roepen luid dat geloof je altijd welvaart brengt en meer geld doet verdienen. Geloof is een goed verdienmodel, want wanneer je God liefhebt, geeft Hij je welvaart en voorspoed. In arme landen bloeit niet alleen de loterij, maar er zijn ook veel mensen die christen worden omdat aan hen gouden bergen beloofd worden.

Het tweede voorbeeld komt uit Nederland, maar het is ook in armere landen verbreid. Deze christenen zeggen dat geloof je verlost van ziekten. Kom tot Jezus en word bevrijd van je reuma of je ongeneeslijke ziekte. Jezus geneest! Daarom stromen velen toe wanneer een gebedsgenezer optreedt.

Duizenden mensen raken in de ban van dit verdien- of dit genezingsmodel. Maar het is een dwaling. Dat bewijst de praktijk al wanneer je wat langer kijkt. En de bijbel geeft ook helemaal geen steun aan deze gedachten. Christenen worden gewaarschuwd dat ze van geloven op aarde vaak minder zullen worden. Daar verlies je aan. Mensen gaan je belasteren, ze gaan je vervolgen en doden. Wat hebben christenen in Nigeria of andere landen er nu aan dat zij dit alles geloven? Hun kerken worden in brand gestoken en hun familieleden vermoord en zelf moeten ze vluchten.

Wanneer we naar dit aardse leven kijken, geeft geloven van `dit alles┬┤ geen extra bonus aan rijkdom of genezing. En wanneer het iets geeft, is het vaak een schadepost van lijden en miskenning.

Dus blijft onze kernvraag nog wel staan: `Wat hebt je er nu aan, dat je dit alles gelooft?┬┤.

*

Laten we eens kijken wat de catechismus er van zegt. Het antwoord dat we daar krijgen heeft iets te maken met mijn persoonlijke toegang tot God. Het antwoord luidt: `Dat ik in Christus voor God rechtvaardig ben en een erfgenaam van het eeuwige leven┬┤. Door `dit alles┬┤ te geloven krijg ik dus recht van bestaan voor God en daardoor mag ik ook in leven blijven, eeuwig zelfs.

Het geloof is als een sleutel. Deze sleutel opent de deur naar God. We mogen weer binnenkomen. En dat is heel bijzonder.[7]

Maar de toegang tot God lijkt vandaag voor de meeste mensen en ook voor veel christenen nu juist het gemakkelijkste dat er is. Waarom zou dat zo┬┤n grote winst zijn? Mensen hebben vandaag veel problemen met wat God doet en met wat ze over God moeten denken, maar wie piekert er nu over de vraag of hij wel toegang tot God heeft? Het lijkt de meeste mensen dat God voor ieder vrij toegankelijk is. Mensen mogen zeggen wat ze willen over God. En bovendien is Hij toch liefde? Als wij maar willen komen, lijkt alles OK. Dat is vandaag een overheersend gevoel. Wanneer wij God rechtvaardig vinden, kunnen we naar Hem toegaan. En wanneer wij menen God ter verantwoording te kunnen roepen, dan doen we dat ook gewoon. De grote vraag is vandaag eigenlijk hoe we God rechtvaardigen tegenover een moderne wereld en niet hoe wij voor God rechtvaardig zouden zijn.

Het antwoord van de catechismus staat dan ook haaks op ons gevoel en onze stemming. Het is alsof zondag 23 ons toeroept: `Wacht eens even, sta jij eens stil! Wie ben jij eigenlijk? Waar kom je vandaan? Wat kom je hier zoeken bij God?┬┤ We krijgen het gevoel alsof we helemaal geen recht hebben op toegang tot God. Alsof we er eigenlijk niet zouden mogen zijn. Maar dat is toch vreemd? De wereld begint toch bij mij! Ik ben er en het is nog maar de vraag of God er is en wat Hij voor mij zou kunnen betekenen.

Wanneer dit onze instelling is, komt de catechismus ons krachtig tot de orde roepen. Wie ben jij eigenlijk, klein stofje?! Wie ben jij eigenlijk, hoogmoedig mensenkind! Wie ben jij eigenlijk met je stiekeme oneerlijkheden? Wie ben jij eigenlijk die zo vol bent van je eigen muziek en je eigen belangrijkheid en je eigen vrienden, dat je nauwelijks aan bidden tot God toekomt? Wie ben jij eigenlijk die eet en drinkt zonder echt te danken, zonder echt dankbaar te zijn. Wie ben jij eigenlijk die je vader en moeder verwaarloost? Wie ben jij eigenlijk die geen respect hebt voor die ander, voor de waarde van dat meisje en voor de betekenis van die jongen? Wie ben jij eigenlijk die van je bijverdiensten niets gunt aan armen en hulporganisaties? Wie ben jij eigenlijk die zoveel verborgen gedachten en gevoelens hebt die je niet eens durft te vertellen?[8]

De catechismus begint bij ons geweten. En dat geweten slaapt meestal. Wanneer het geweten van ons mensen niet vaak lag te slapen, zou er veel minder kwaad gebeuren en zouden wij ook veel vaker schrikken van onszelf. Maar we verdoven ons geweten door af te gaan op wat de mensen of de cultuur gewoon vindt. We laten de stemmen van anderen ons geweten overstemmen. En lijken ons van geen kwaad bewust.

Maar de catechismus neemt ons terzijde, zoals de profeet Natan eens David terzijde nam en tegen hem zei: `Jij bent die man┬┤!

Probeer het maar eens mee te zeggen met het begin van antwoord 60:
`Al klaagt mijn geweten mij aan, dat ik tegen alle geboden van God zwaar gezondigd en geen daarvan gehouden heb en dat ik nog altijd uit ben op elk kwaad┬┤. Laten we hier even stoppen, want wanneer u deze zinnen niet leert zeggen, heeft de rest geen zin. Klaagt uw geweten u aan? Misschien niet. Maar moest het u niet aanklagen? Is het zo gewoon wat wij vaak doen of nalaten? Is het vol licht en heiligheid? Is het vol zelfopoffering en respect voor de ander? Is het vroom en ontfermend? Nee? Maar dat is wel wat God vraagt. Omdat Hij zelf zuiver is en heilig en vol licht en liefde. Kun je dat licht wel tegemoet gaan zonder daar al donkerder bij af te steken?

Ontloop die vraag niet. De tegenstander van God wil niets liever dan dat u die vraag ontwijkt. Hij wil u een positief zelfbeeld geven en hij wil u uit de illusie laten leven dat er niets mis is met u en dat God blij moet zijn wanneer u zou willen geloven. God houdt toch van mensen? Ja, maar niet van misdadigers en huichelaars en oneerlijke en zelfzuchtige mensen. Niet van ondankbare en brutale mensen. Laat u niets wijsmaken: u en ik komen er bij God niet in. Nu niet en eeuwig niet!

Is dat niet om te huiveren? Eeuwig onwelkom als dat soort mensen dat we nu zijn. Eeuwig buitengesloten in onszelf en aan de dood onderworpen.

Hoe krijg ik als oudere of jongere toegang tot de Heilige? Ik ben buitengesloten: de hemelpoort valt voor mij in het slot en hoe ik op die deur bons, de stem daarbinnen zegt alleen maar: `Ik ken je niet┬┤.

*

Er is maar ├ę├ęn mogelijkheid om die deur te laten opengaan. Dat is wanneer ik kom onder de dekmantel van die Ander, Jezus Christus.[9]

In antwoord 59 wordt die sleutel aangereikt: `Dat ik in Christus voor God rechtvaardig ben en een erfgenaam van het eeuwige leven┬┤. `In Christus┬┤.

Dit is de enige sleutel die werkt. Antwoord 61 legt dat uit: `Niet omdat ik door de waarde van mijn geloof voor God aangenaam ben. Maar alleen de voldoening, gerechtigheid en heiligheid van Christus is mijn gerechtigheid voor God┬┤.

Maar je moet die sleutel wel meenemen! Het evangelie zegt niet dat de deur wijd openstaat en dat je alleen maar hoeft te komen. Je moet de sleutel meenemen. Antwoord 61 zegt: `Alleen door het geloof kan ik die gerechtigheid van Christus aannemen en tot mijn eigendom maken┬┤. Het geloof pakt de sleutel van Christus┬┤ gerechtigheid dankbaar aan en daardoor gaat de deur open voor mensen die zelfs niet om hun geloof toegang kunnen krijgen. Alleen mijn Heiland is louter liefde, louter respect, louter heiligheid. Hij past bij God. Ik niet. Maar ik schuil bij hem en met Hem pas ik toch bij de Levende en Almachtige God.

*

Misschien gaan we nu begrijpen waarom zondag 23 zo persoonlijk is. Er had toch ook kunnen staan dat je `door dit alles te geloven┬┤ meer kennis krijgt en een goed inzicht in Gods werken. Want dat is ook waar. Maar die kennis en dat inzicht komen wel tot een onwillig en zondig mens. En kennis en inzicht zijn onvoldoende om mijn tekort te bedekken. Wanneer ik `dit alles┬┤ geloof, moet ik in dit alles Hem leren liefhebben die als Zoon van de Schepper mens werd en terugkomt als Rechter van levenden en doden. De twaalf artikelen zouden er niet hoeven te zijn wanneer ik rechtvaardig was als de trouwe engelen. Maar de twaalf artikelen zijn er gekomen omdat ik een schuldig mens ben. Ik heb geen recht meer op toegang tot mijn Schepper. De twaalf artikelen leren ons de `volkomen voldoening, gerechtigheid en heiligheid van Christus┬┤. God rekent mij die toe alsof ik nooit zonde had gehad of gedaan, ja alsof ik zelf al die gehoorzaamheid volbracht had die Christus voor mij vol bracht heeft┬┤. Alsof de 12 artikelen over mij gaan. En dat is ook zo wanneer `ik die met een gelovig hart aanneem┬┤.

*

Laten we teruggaan naar de kernvraag voor deze dienst: `Wat heb je er nu aan, dat je dit alles gelooft?┬┤ Niet veel, zo het lijkt. Maar leer mij mezelf kennen en ik sta verwonderd. Ik, arme zondaar, mag binnenkomen! Dat is heel veel. Maar alleen wanneer je de vraag op je knie├źn gaat stellen: `Mijn hemelse Schepper, wat heb ik er nu aan, dat ik dit alles geloof?┬┤ Dan hoor ik het antwoord: `Goed gedaan, mijn dienstknecht, mijn dienares, kom binnen in de vreugde van je Heer!┬┤.

AMEN[10]



- Terug naar menu