- Download preek als PDF bestand    (Klik hier voor grote letter)
 - Download liturgie als PDF bestand
 - Download PowerPoint presentatie
 
- Terug naar menu


Tips voor de (voor)lezer.

1. Lees als preeklezer vooraf het menu Informatie over Contact, Tekstkeuze e.a.

2. De cijfers tussen [ ] in de tekst, zijn alleen van belang wanneer men gebruik maakt van beamer-ondersteuning. Lees in dat geval als verzorger van de beamer vooraf in het menu Informatie : ,,De powerpoint presentatie''.


Liturgie.

Morgendienst

Votum, Zegengroet, Amen
Zingen: Psalm 62:1,3 (Toevlucht zoeken bij God)
Wet van de HERE
Zingen: Psalm 62:6 (De HERE vergeldt ieder naar wat hij werkt)
Gebed voor de eredienst
Schriftlezing: 1 Timote├╝s 4:1-5:2 en 5:17-25 (Over voorgangers: goed en kwaad)
Zingen: Psalm 135:1 (Bekleedt uw ambt met eer in het huis van onze Heer)
Tekstlezing: 1 Timote├╝s 5:24-25
Preek over 1 Timote├╝s 5:24-25
Zingen: Psalm 25:2,4,6 (Wijs mij toch zelf de wegen)
Dienst van de gebeden
Collecte
Zingen: Psalm 146:1, 2, 4 (Eeuwig blijft zijn trouw omringen ieder die zijn hulp verwacht)
Zegen, Amen.

Middagdienst


Votum, Zegengroet, Amen
Zingen: Psalm 62:1,3 (Toevlucht zoeken bij God)
Gebed voor de eredienst
Schriftlezing: 1 Timote├╝s 4:1-5:2 en 5:17-25 (Over voorgangers: goed en kwaad)
Zingen: Psalm 135:1 (Bekleedt uw ambt met eer in het huis van onze Heer)
Tekstlezing: 1 Timote├╝s 5:24-25
Preek over 1 Timote├╝s 5:24-25
Zingen: Psalm 25:2,4,6 (Wijs mij toch zelf de wegen)
Dienst van de gebeden
Geloofsbelijdenis
Zingen: Psalm 27:7 (Zo ik niet had geloofd dat in dit leven)
Collecte
Zingen: Psalm 146:1, 2, 4 (Eeuwig blijft zijn trouw omringen ieder die zijn hulp verwacht)
Zegen, Amen.



Preek over: 1 Timoteüs 5:24-25

Wilt u voorlezing van deze preek in uw gemeente even melden via contact@vanbruggenpreken.nl?
______________________________



ANDERMANS MENING IS MAAR DE HALVE WAARHEID



[1]

Broeders en zusters, jongens en meisjes,

Het Bijbelwoord voor deze dienst is misschien niet zo bekend. Het gaat over zonden en over goede daden. Wat je mag doen en wat je moet laten. Het gaat over je manier van leven als kind van God. Over de keuzes die je maakt.[2.1]

Keuzes maken is moeilijk. Je voelt je vaak onzeker: is het nu wel of niet goed om dit of dat te doen? Je staat vaak op een tweesprong. In je werk en in je persoonlijk leven. En zeker ook wanneer je jong bent en je je stijl nog moet vinden.[2.2]

En wat doen wij dan vaak? Kijken hoe een ander het doet. Hoe doen de anderen in de klas het? Hoe doen andere studenten dit? Hoe doen mijn collega┬┤s? En wat vindt men heel gewoon in mijn omgeving? Hoe vaak ga je niet af op wat anderen doen. Dat zal wel OK zijn.[2.3]

Zo volgen we de mode zonder al te veel na te denken. En je doet wat cool is omdat je er dan bij hoort. En in Nederland is er een publieke opinie die veel mensen overheerst: de vraag is dan niet of het waar is en goed, maar of het aanvaard is en tegenwoordig normaal wordt gevonden. Of het modern mag heten en eigentijds.

Menselijk gedrag wordt niet alleen bij jongeren, maar bij iedereen, vaak bepaald door de groep, door het meedoen en het navolgen. Makkelijk!

Dat is onder gelovigen niet anders. Wat je mede-kerkmensen acceptabel vinden, is voor jou ook al gauw geen probleem meer. Waarom zou ik moeilijk blijven doen over dingen waar mijn medegelovigen geen probleem meer in zien? Waarom mag bij ons thuis niet wat toch ook mag bij mijn vrienden thuis?

Ook de christelijke levensstijl wordt vaak bepaald door de navolging van anderen. Hun grenzen worden dan mijn maten.

In deze preek willen we over dat navolgen van anderen wat verder nadenken. We doen dat aan de hand van een woord van de apostel Paulus. Het zijn een paar zinsneden die gaan over zonden en goede daden. Over wat je mag doen en wat je moet laten.

*

Uit het gedeelte dat aan onze tekst voorafgaat blijkt wel dat je als christen altijd keuzes moet maken ,,ten overstaan van God, Christus Jezus en de uitverkoren engelen┬┤┬┤ (5:21). En het blijkt ook dat je dan soms moet kiezen voor of tegen anderen. Tegen een dwaalleraar en voor een betrouwbare oudste. Tegen een onbetrouwbare oudste en voor een niet zo populaire apostel. [3.1]

Laten we eerst eens even kijken hoe Paulus eigenlijk bij dit punt is aangeland. We gaan even terug naar het begin van hoofdstuk 4. Daar waarschuwt Paulus in vers 1 voor mensen die het geloof zullen verlaten doordat ze luisteren naar wat dwaalgeesten hun leren. De apostel waarschuwt dus voor het volgen van het voorbeeld van verkeerde mensen. En daar komt ons onderwerp al een beetje in beeld.[3.2]

Het komt nog duidelijker in beeld in de verzen 5-6 van hoofdstuk 4. Paulus zegt daar tegen Timote├╝s dat hij zich moet laten voeden door de woorden van het geloof en de juiste leer. En tegelijk waarschuwt hij voor het volgen van heilloze bakerpraat en verzinsels. Timote├╝s moet niet achter alles aanlopen wat mensen beweren of verdedigen. Je moet wel nadenken wanneer je voorbeelden navolgt.[3.3]

En zo komt Paulus terecht bij voorgangers die goede leiding moeten geven en een goed voorbeeld moeten zijn. Hij spoort Timote├╝s aan om zelf een baken in zee te zijn voor de medegelovigen.

E├ęn van de dingen die hij moet doen, is het aanstellen van betrouwbare oudsten in de gemeente. Zulke oudsten zijn niet onaantastbaar: zij moeten getoetst worden aan het evangelie. Alleen wanneer zij zich houden aan de maat van Christus, zijn ze ook goede voorbeelden voor anderen. Dus lezen we in hoofdstuk 5 vers 22 dat Timote├╝s niemand te snel de handen op moet leggen en dat hij niet medeverantwoordelijk moet zijn voor de zonden van anderen.

Zo moeten Timote├╝s en de oudsten en alle gemeenteleden goede keuzes maken. Maar dat betekent ook vaak: kiezen voor of tegen anderen. En dat is lastig. Je volgt dan niet zonder meer de ander. Je volgt soms je eigen weg vanwege je geloof in God. Je kiest zoals we zonet in vers 21 hoorden: `Voor het oog van God en de uitverkoren engelen┬┤. [3.4]

Dat wordt je niet altijd in dank afgenomen. Ik denk dat Timote├╝s als jonge man het best zwaar had in Efeze waar Paulus hem had achtergelaten om toezicht te houden op de gemeente.

*

En daarom geeft Paulus ter afsluiting nog een paar bemoedigende en opbeurende woorden. Hij staat op het punt om over te gaan naar een ander onderwerp: de slaven. Maar eerst rondt hij zijn uiteenzettingen over betrouwbare en onbetrouwbare voorgangers nog af met een paar persoonlijke notities voor Timote├╝s.[4.1]

Het eerste persoonlijke woord is vers 23. Timote├╝s kreeg blijkbaar last van zijn maag. En daarom zegt Paulus: ,,Drink niet alleen maar wat water, doe er vanwege je zwakke maag en je andere kwalen wat wijn bij┬┤┬┤. Dat is wel heel praktisch! Beste pastor, wanneer je soms maagpijn krijgt van die gemeente of van die kerkenraad, pas dan ook wat op jezelf. Wees niet te streng voor je lichaam: zorg ook voor je gezondheid![4.2]

Wanneer Paulus niet meer had weten te zeggen, zou het wel wat aan de oppervlakte zijn gebleven. Maar de apostel voegt bij het glas wijn ook een goed woord. Hij geeft een opfrisser in de woorden van onze tekst. Bij een verfrissende dronk hoort ook een verfrissend woord. Bedenk ├ę├ęn ding, Timote├╝s: er zijn hardlopende en achterna komende zonden, maar er zijn ook gerespecteerde en pas later erkende goede werken. Je moet dus een lange adem hebben! [4.3]

Met andere woorden: in de tegenwoordige tijd weten we nog maar de helft over zonden en goede werken. Populariteit van het een of het ander is niet het laatste woord.

Het thema voor de preek over deze tekst is dan ook:[5]
ANDERMANS MENING IS MAAR DE HALVE WAARHEID
1. er zijn onopgemerkte zonden
2. er blijven geen miskende goede werken

1. (Er zijn onopgemerkte zonden)[6]

,,Van sommige mensen zijn de zonden overduidelijk┬┤┬┤: zo begint Paulus zijn geestelijke toast bij het glas wijn. De woordkeus van de apostel legt er de nadruk op dat de zonden van sommige mensen zonneklaar zijn voor iedereen. Daarover bestaat geen verschil van mening: iedereen begrijpt wel dat deze mensen zich misgaan.[7.1]

Ook vandaag is dat geldig. Van sommige dictatoren in deze wereld is het voor iedereen zo helder als glas dat zij misdadigers zijn. De naam Mobutu wordt met afgrijzen genoemd en bij het sterven van Saddam Hoessein of Osama bin Laden werden weinig tranen geplengd.

Het geldt ook dichter bij huis. De publieke opinie wijst altijd nog wel mensen aan die fout zijn. Die mensen kunnen zelfs in de gevangenis rekenen op tegenwerking door hun medegevangen: kinderhandelaars, vrouwenhandelaren, gewetenloze leiders van piramidespelen, drugshandelaars. Onze samenleving heeft nog wel een zwarte lijst. Daar hebben mensen geen goed woord voor over. En een samenleving die tegen de doodstraf is, roept soms opeens weer om de doodstraf wanneer een afzichtelijke misdaad in beeld komt. Het kwaad is dan zonneklaar. En het merkwaardige feit deed zich voor dat een Westerse wereld die tegen de doodstraf is, nauwelijks bezwaar had tegen de executie van Osama bin Laden! [7.2]

Ook binnen de christelijke kerk zijn nog altijd grenzen: sommige mensen zondigen zo opzienbarend dat er voor hen geen plaats meer kan worden ingeruimd in de gemeente. Hun voorbeeld wil niemand volgen: dat spreekt vanzelf.

In zulke gevallen, zegt Paulus, zijn de zonden overduidelijk nog voordat erover geoordeeld wordt. [7.3]

We moeten hier denken aan het oordeel van God over alle mensen. Eens komen we allemaal voor Gods rechterstoel te staan. En hoe zal het dan met ons aflopen? Vinden we dan genade doordat we in Christus zijn? Je weet het niet altijd van anderen. Maar van sommigen weet je het eigenlijk al bij voorbaat: voor hen bestaat geen genade! Hun daden roepen om wraak en vergelding. Dan hoor je de mensen zeggen: ,,Dat ze zulke lui nog los laten lopen┬┤┬┤ of ,,Ze moesten dat soort mensen regelrecht het land uitsturen┬┤┬┤. Wanneer iemands daden als aasgieren voor hem uit vliegen, weten we hoe het zal aflopen. En we hebben daar vrede mee: hoe zou er ooit een nieuwe wereld kunnen bestaan met kindermisbruik en vrouwenhandel en drugsverslaving? Ook al kent onze samenleving weinig taboes, ze kent nog wel grenzen. Ze kent ook altijd nog afgrijzen en terugdeinzen. Gelukkig maar.

*

Toch gaat het Paulus eigenlijk meer om wat er volgt: ,,Bij anderen komen ze pas bij het oordeel aan het licht┬┤┬┤. Er zijn ook zonden die niet in het nieuws komen en die eigenlijk niet worden opgemerkt. Maar ooit komen ze aan de dag: bij het oordeel op de jongste dag. Dit zijn de zonden die ,,achter ons aan komen┬┤┬┤ (zoals de NBG-vertaling 1951 het weergeeft). Ze lopen niet voor ons uit, ze vallen niet op, maar ze volgen in de achterhoede.[8.1]

Het gaat hier om zonden die in de samenleving niet als zonden worden gezien. Mensen rangschikken vandaag bijna alles onder de persoonlijke vrijheid: zolang je anderen er niet mee beschadigt, mag je doen wat je wilt. De samenleving leert schandelijk gedrag als gewoon te accepteren wanneer het plaatsvindt in vari├ęt├ę-shows of in de Gay Pride Parade. En betekent de vrijheid van meningsuiting niet dat je vrij bent om over God en over godsdienst en ook over andere godsdiensten te zeggen wat je wilt en cartoons te tekenen zoals je wenst en cabaret te maken om de mensen te laten lachen? Er is in de Nederlandse samenleving een stuwing om `zonde┬┤ steeds meer te beperken tot enkele ingrijpende zaken als volkerenmoord en roofmoord. Heel veel zonden verdwijnen in de achterhoede. Ze schrikken niet meer op. Het moet kunnen![8.2]

Ook binnen de christenheid kan dit gebeuren. Uit de brieven in het Nieuwe Testament weten we dat reeds in die tijd sommige personen volledig geaccepteerd werden in de gemeente, terwijl de Here God moet wijzen op zonden in hun leven. Zo hadden ze in Tyatira een profetes die in overspel leefde. Maar omdat ze populair was, liet men dat voor wat het was. Het was immers een geweldige en geestelijke vrouw! Aanzien van de persoon maakt bijziend voor kwaad.

Timote├╝s wordt dan ook in vers 21 gewaarschuwd: Doe alles onbevooroordeeld en zonder enige partijdigheid! Partijdigheid maakt blind, ook in de kerk. Het kan ook vandaag zomaar gebeuren dat binnen de geestelijkheid misbruik of overspel wordt vergoelijkt en dat personen die zich schuldig maakten worden beschermd.

Ook voor ons geldt dat sommige zonden zonneklaar zijn, maar dat andere een verborgen en anoniem leven leiden. En stel nu eens dat je ging koersen op het kompas van wat `men┬┤ goed of slecht noemt in je omgeving, dan zou je toch uit de koers raken. Wanneer je in de kerk een moord pleegt, is de zonde overduidelijk. Maar wanneer je teveel drinkt en soms dronken bent, lijkt dat iets waarover vergoelijkend gesproken kan worden. Daar hoef je je toch niet druk over te maken: het gebeurt meer en het gaat wel weer over. Er zijn zonden die overduidelijk zijn nog voordat erover geoordeeld wordt, maar bij anderen komen ze pas bij het oordeel aan het licht.

Met afkeuring wordt geoordeeld over verkrachting. Maar intimiteit zonder trouw lijkt minder ernstig. Geweld in het huwelijk krijgt afkeuring, maar een keurig afgewerkte echtscheiding moet toch kunnen? Kindermishandeling wordt opgespoord, maar hoe gewoon wordt het gevonden wanneer kinderen de rekening betalen van het gebrek aan liefde en trouw tussen hun ouders?

Er is dus een oordeel van God, ook over wat vandaag vaak onschuldig of algemeen aanvaard leek. [8.3]

We zullen later niet tegen God kunnen zeggen: ,,Iedereen deed dat┬┤┬┤ of ,,Anderen deden dat ook niet┬┤┬┤. Want dan zal de HERE tegen ons kunnen zeggen: ,,Dacht je dan klaar te zijn met het navolgen van wat in een bepaalde kring geen opzien gaf en geen stof liet opwaaien? Maar wie volg je dan eigenlijk? Je liefde voor Mij, je Heiland, of de gunst van je omgeving?┬┤┬┤

*

En nu komen we bij het thema voor de preek: ANDERMANS MENING IS MAAR DE HALVE WAARHEID. Het is wel een waarheid: wat door iedereen wordt afgekeurd, verdient ook afkeuring en zal ook geoordeeld worden. Maar het is een halve waarheid.

Want er zijn ook veel dingen die door velen niet worden afgekeurd en waarvan de HERE toch in de Bijbel zegt dat het zonde is. Er staat in de Bijbel: ,,Wat uit geloof niet is, is zonde┬┤┬┤. En leg dat nu eens langs je leven: ,,Wat uit geloof niet is, is zonde┬┤┬┤. Dan kom je toch heel anders uit dan de publieke opinie en soms ook anders dan je medegelovigen in de kerk.

*

Voor Timote├╝s moet dit een bemoedigend woord zijn geweest. Het zal hem vaak niet in dank zijn afgenomen wanneer hij in Efeze mensen terechtwees of opkwam voor goede werken. Het was vermoeiend werk. Het zou gemakkelijker voor hem zijn geweest, zich maar neer te leggen bij de mening van de meesten en de overheersende gewoontes. Maar Timote├╝s was een goed soldaat van Jezus Christus: hij diende niet de publieke opinie, ook niet binnen de gemeente, maar hij diende zijn gekruisigde Heiland met al zijn uitverkoren engelen.

Het was voor deze Timote├╝s een bemoedigende gedachte, dat we vandaag nog maar halverwege zijn. Eens zal Christus zelf alles duidelijk maken. Dan zal blijken dat Timote├╝s┬┤ strijd tegen verkeerde meningen en daden in de gemeente niet voor niets was. Het laatste woord is aan Jezus Christus. De hele waarheid komt met Hem. Andermans mening is maar de halve waarheid, maar Jezus Christus is de volle Waarheid.

*

Laat dit woord ook ons aansporen, medechristenen. Laten we er nooit tevreden mee zijn, naar elkaar te kijken en ons aan te sluiten bij de meerderheid. De opmerking dat anderen dit of dat toch ook gewoon vinden in de kerk, is een bot mes. Daarmee kun je geen hout snijden.

Niet voor niets zegt de bijbel: Houd jezelf zuiver en onbesmet. Wat niet past bij je geloof in de Heer der heerlijkheid, past nooit, ook niet wanneer de mening van anderen daar wat makkelijk over oordeelt. Kortom: Let op elkaar, maar kijk alleen je Heiland naar de ogen!


2. (Er blijven geen miskende goede werken)[9]

Misschien hebt u nu het gevoel dat de boodschap wat aan de sombere kant is. Paulus wil zijn vriend opbeuren bij een glas wijn, maar op deze manier wordt het niet erg opbeurend. Het gaat immers over zonden en oordeel, over vroeg en laat.

Maar let op: Paulus is nog niet uitgesproken. Het voornaamste komt nog. De verrassende en verfrissende wending komt in vers 25. Na vers 24 heeft Timote├╝s misschien een verzuchting geslaakt: ,,Ja, zo is het, maar daarom valt het ook niet mee in dit leven┬┤┬┤. Maar met een glimlach om de lippen keert Paulus het nu om. ,,Beste Timote├╝s, wat geldt van de zonden, geldt ook van de goede werken!┬┤┬┤.[10.1]

Ook van goede daden geldt dat ze vaak duidelijk zichtbaar zijn. Maar mocht dat niet zo zijn, dan zullen ze toch niet voor altijd verborgen blijven. Reken daar maar op!

*

Goede werken zijn openbaar en je kunt een goede daad herkennen: het ziet er nooit slecht uit en een goede daad doet nooit kwaad. Zo zijn er dan ook veel goede daden die door iedereen worden geprezen, door alle mensen. [10.2]

Daden van opofferingsgezindheid en van hulpvaardigheid en van eerlijkheid en van trouw. Daar kun je respect mee afdwingen en eer mee inleggen. En gelukkig zijn er onder de mensen nog veel goede daden te vinden. Dat is een zegen voor onze samenleving.[10.3]

Maar ÔÇô en dat is het probleem van Timote├╝s en veel andere gelovigen ÔÇô er zijn ook goede daden waar de mensen geen hoge dunk van hebben. Vraag maar eens wat mensen er van vinden wanneer jonge mensen eerst getrouwd willen zijn voordat zij als getrouwden leven. Vraag maar eens wat mensen er van vinden wanneer ouders hun kinderen willen opvoeden in de terechtwijzing van de Here. En wanneer ze hun leren om schuld te belijden en vergeving te vragen voor wat ze verkeerd deden. Zulke goede daden worden vaak helemaal niet gewaardeerd. Dat heet ouderwets en preuts. Dat wordt wantrouwend bekeken als geestelijke dwang. Het mogen voor God goede daden van geloof zijn, maar je legt er vaak geen eer mee in. In de bijbel staat dat wij kuis en ingetogen, nuchter en beheerst moeten leven, maar dat zijn vandaag geen deugden. Daar kom je in je jeugdgroep niet zo ver mee. En soms halen ook christenen daar de schouders over op.[11.1]

Dat maakt het moeilijk. Je zoekt steun en waardering, maar vindt die lang niet altijd. Dat was ook het probleem van Timote├╝s en het is de zorg van latere voorgangers: dat de mensen misschien wel luisteren, maar het niet de moeite waard vinden om hun gedrag aan te passen. We leven immers in een moderne tijd: het moet toch kunnen![11.2]

Zo kunnen goede daden ongezien blijven. Waar maak je je nog druk voor? Waarom wil je zo precies zijn in jeugd en huwelijk, in zaken en belastingaangiften, in uitgaan en drinkgewoonten? Je moet het natuurlijk zelf weten, maar het is nergens voor nodig. En je omgeving loopt voorbij aan wat goede daden zijn in Gods oog.

Omdat wij mensen erg afhankelijk zijn van erkenning, is dat moeilijk te verwerken. De profeet Elia was een keer zelfs geneigd om het bijltje er bij neer te gooien: moedeloos liep hij de wereld uit en de woestijn in. Miskend.

Ook Timote├╝s lijdt aan maagklachten en andere zwakheden: hij is gestrest. Maar dan reikt Paulus hem een glas en een goed woord. Met een glinstering in zijn ogen zegt hij: ,,Somber gestemd, Timote├╝s? Maar je doet je goede daden nooit voor niets. Is het niet voor vandaag, dan wel voor morgen. Blijven ze vandaag onopgemerkt en worden ze niet gewaardeerd, eens komt de dag dat God ze te voorschijn haalt en prijst. Echt goede daden blijven nooit voorgoed in de schaduw, Timote├╝s!┬┤┬┤[11.3]

Eens tilt God de bladeren van ons leven op en plukt de vruchten van de Geest, ook die vruchten waar mensen soms weinig waardering en aandacht voor hadden. Eens zegt de Heer: ,,Goed gedaan, mijn broer, mijn zus, kom binnen in de vreugde van je Heer!┬┤┬┤.

*

ANDERMANS MENING IS MAAR DE HALVE WAARHEID. Dat geldt ook voor goede daden. Gods mening is de hele waarheid, ook over ons doen en laten. Wij zijn nog onderweg. De balans is nog niet opgemaakt.

Doen wat anderen doen: het kan soms een hulp zijn. Voorbeelden hebben wij nodig. Maar leunen tegen elkaar kan niet: dan val je samen om.

Wij worden ÔÇô samen met Timote├╝s - aangespoord tot een persoonlijke omgang met de Heiland en een eigen verantwoordelijkheid. Ook voor ons geldt wat de apostel schrijft in vers 22: ,,Maak jezelf niet medeverantwoordelijk voor de zonden van een ander, zorg ervoor dat je rein blijft┬┤┬┤.[12]

Bij die aansporing voegt de Here dan de bemoediging. Wij zijn niet alleen op weg, met alleen maar mensen onder elkaar. Wij zijn op weg met Christus. Aan het einde wacht Hij ons op. Hij ontvangt ons in het Vaderhuis. Daar zal alles tot zijn recht komen. Andermans mening is maar de halve waarheid. Het oordeel van God en de zegen van Christus is de hele waarheid. Kies daarom elke dag vol overtuiging wie je dienen zult. Dan zal Gods Geest ons leiden. Hij zal ons op tijd goede voorbeelden geven. Hij zal ons ook op tijd behoedzaam maken om het verkeerde niet te volgen. Hij zal ons vervullen met goede daden. En niet ├ę├ęn daarvan zal onopgemerkt blijven in zijn eeuwigheid! Dat wordt het feest van de erkenning.


AMEN. [13]

- Terug naar menu