- Download preek als PDF bestand    (Klik hier voor grote letter)
 - Download liturgie als PDF bestand
 - Download PowerPoint presentatie
 
- Terug naar menu


Tips voor de (voor)lezer.

In het menu Artikelen vindt men een bijdrage met de titel Aandacht voor Apostelen. Daarin zijn drie kleine bijdragen te vinden die kunnen dienen als ondersteunend materiaal voor een serie (lees)preken over de 12 artikelen (zondagen 9-22).


ALGEMEEN
1. Lees als preeklezer vooraf het menu Informatie over Contact, Tekstkeuze e.a.

2. De cijfers tussen [ ] in de tekst, zijn alleen van belang wanneer men gebruik maakt van beamer-ondersteuning. Lees in dat geval als verzorger van de beamer vooraf in het menu Informatie : ,,De powerpoint presentatie''.


Liturgie.

Morgendienst

Votum, zegengroet, Amen
Zingen: Psalm 93 (De HEER regeert, onze Heer)
Lezen: de wet van de HERE
Zingen: Psalm 51:5 (Richt geheel mijn wil op Uw gebod)
Gebed voor de eredienst
Schriftlezing: Openbaring 1:4-20
Zingen: GK-2006 Lied 68:1 (Wij eren U als onze Heer)
HC-lezing: Zondag 13-14
Preek over HC zondagen 13-14
Liedboek voor de kerken 75:13,14,15
Dienst van dankzegging en gebed
Collecte
Zingen: Psalm 146:1,8 (De Heer zal voor eeuwig regeren)
Zegen, Amen


Middagdienst

Votum, zegengroet, Amen
Zingen: Psalm 93 (De HEER regeert, onze Heer)
Gebed voor de eredienst
Schriftlezing: Openbaring 1:4-20
Zingen: GK-2006 Lied 68:1 (Wij eren U als onze Heer)
HC-lezing: Zondag 13-14
Preek over HC zondagen 13-14
Liedboek voor de kerken 75:13,14,15
Dienst van dankzegging en gebed
Geloofsbelijdenis
Zingen: GK-2006 Lied 109:2,3 (Immanu├źl: God in het vlees verschenen)
Collecte
Zingen: Psalm 146:1,8 (De Heer zal voor eeuwig regeren)
Zegen, Amen


Preek over: Zondag 13-14

Wilt u voorlezing van deze preek in uw gemeente even melden via contact@vanbruggenpreken.nl?
______________________________




[1]


HEILIG IS JEZUS




Gemeente van onze Here Jezus Christus,


Hoort u hoe u wordt aangesproken bij het begin van de preek? Als ,,gemeente van onze Heer Jezus Christus┬┤┬┤. Misschien viel het u helemaal niet op: het is zo gewoon dat je er gemakkelijk aan voorbijluistert.[2.1]

Toch is deze aanspraak voor ons allemaal behoorlijk ingrijpend. We komen hier gemakkelijk binnenlopen in de kerk, vol van ons eigen leven. Maar dan opeens spreekt iemand ons aan als ,,gemeente van onvrije slaven┬┤┬┤. Want daar komt het toch op neer. Wanneer Jezus Christus je Heer wordt genoemd, dan zijn wij dus bij voorbaat op onze plek gezet als onderdanen, als slaven en slavinnen. Geen vrije mensen, maar mensen die onder het gezag staan van een Ander. De kerk is onderworpen aan Christus: Hij is haar Hoofd. En jij bent niet meer dan zijn onderdaan!

Over die werkelijkheid gaat het vandaag in de preek. Wij behandelen de woorden van de 12 artikelen waarin we belijden dat Jezus Christus ,,Gods eniggeboren Zoon is, onze Heer, ontvangen van de heilige Geest, geboren uit de maagd Maria.┬┤┬┤

Deze belijdeniswoorden horen bij elkaar. In de twaalf artikelen is de ontvangenis een nadere omschrijving bij het Heer-zijn van Jezus. Wij leren onze Heer kennen als de geborene uit de maagd Maria. Z├│ is Hij is onze Heer. Maria┬┤s kind is onze Meester.

De uitleg van dit onderdeel van de twaalf artikelen is in onze catechismus verspreid over twee zondagen, maar die twee vormen een tweeling. De inhoud van zondag 13 komt weer voluit in beeld aan het begin van zondag 14, in antwoord 35: Hij die de menselijke natuur aannam is ,,de eeuwige Zoon van God, die echt en eeuwig God is en blijft┬┤┬┤ Onze Meester is Maria┬┤s kind!.[2.2]

*

Dit belijden van Jezus als onze Heer sluit niet naadloos aan bij de sfeer van de tijd waarin we leven.

Onze tijd is juist als een huis zonder dak.
Het is in het Westen een tijd zonder koningen: in de zogenaamde democratie leven we bij de schijn dat de meerderheid bepaalt wat wet zal worden. J├│uw stem beslist! Wie zou er heer over jou zijn! Er zijn allerlei stemwijzers waarin je kunt uitzoeken welke partij en welke persoon `bij jou past┬┤. De vraag is niet wie er heer over mij zal zijn in Nederland, maar wie er het beste past bij wie ik zelf ben en wil zijn.

Een tekst van Loesje heeft enkele jaren geleden dat gevoel kort en krachtig verwoord: ,,De Heer, dat kan niet meer┬┤┬┤[2.3]

Mensen worden tegenwoordig soms zelfs ángstig van de gedachte dat er iemand anders boven hen zou staan. De huid van de moderne mens is rauw en teer.

W├ęl is er in onze tijd grote behoefte aan figuren om tegen te leunen, om je mee te vereenzelvigen: de groep, de vriend.
In de politiek scoort de populaire figuur die ons aanspreekt en met wie we ons kunnen vereenzelvigen, waarin we onszelf herkennen. Dat wordt dan onze man!

*

In geestelijk opzicht gaat dit tijdsgevoel ons niet voorbij.

Binnen grote delen van de protestantse christenheid is er een sterke allergie voor alles wat lijkt op geboden en vaste regels, op patronen en collectief handelen.

Ouders die hun kinderen leefpatronen willen bijbrengen, worden al gauw weggezet als overheersend. Jongeren aanvaarden niet zo gemakkelijk meer leiding en advies. Ook ambtsdragers die leiding nemen, krijgen het moeilijk met mondige gemeenteleden. En besluiten van kerkenraden worden niet zomaar aanvaard.

Gelijktijdig is er ook in de kerk steeds meer behoefte aan de mens naast je, de informele en vooral kleine groep.[2.4]

*

Hand in hand hiermee gaat iets dat veel dieper is. In het geestelijk leven wordt meer dan vroeger een grote en eenzijdige nadruk gelegd op de medemenselijkheid van Jezus. Onze Heer wordt gevierd als onze broer, bijna ons broertje. Liederen voor God worden vaak liedjes over Jezus. Een symptoom daarvan is bijvoorbeeld dat men op Kerst gaat spreken over de ,,verjaardag┬┤┬┤ van Jezus (alsof Hij niet de eeuwige is) en soms zelfs in evangelisatieacties of bij kinderkerstfeesten beschuit met muisjes ronddeelt. Alsof het geboren baby┬┤tje niet ook de aloude Leeuw van David is.[2.5]

*

Nu komen we in de 12 artikelen uit bij Jezus als Gods kind (zondag 13) en onze broeder door zijn menswording (zondag 14).[3.1]

En hier stuiten we als moderne mensen op iets dubbels.
Er is iets dat we herkennen. Dat zijn de ,,naast-ons┬┤┬┤ elementen: Hij is Gods kind en wij ook; we zijn vrijgekocht; Jezus is zijn broeders in alles gelijk.
Maar er is ook iets dat daar niet bij lijkt te passen. Dat zijn de ,,boven-ons┬┤┬┤ elementen: Hij is natuurlijke zoon, wij niet; we zijn zijn eigendom en Hij is de Heer die het voor het zeggen heeft; Hij is als enige zonder zonde; Hij heeft volkomen heiligheid.[3.2]

We komen te verkeren in de situatie van Mozes: Mozes zag een brandende braamstruik die niet verteerde. De braamstruik hoorde bij zijn woestijnwereld, bij zijn leven van alledag en het opbranden van zo┬┤n droge struik ook. Maar een struik die niet verteert in het vuur, is angstaanjagend anders: dat past nergens in het gewone leven van de herder in de steppe. Dat valt buiten zijn wereld.
Mozes voelt het direct: hier past iets niet, hier is iets ongewoons. Hoe moet je daar mee omgaan?[3.3]

Dat is ook zo bij Jezus: Hij past niet echt in ons plaatje, in ons platte menselijke vlak, en wij moeten gaan leren voor de nabije mens uit Nazaret toch een stap terug te doen.[3.4]
We zullen onze geestelijke houding moeten bezien in het licht van de openbaring.

Ik predik u: [4]


HEILIG IS JEZUS

als onze medemens
als onze Heer


[5]



1. (Heilig is Jezus; 1. Als onze medemens)

Jezus Christus is onze medemens
De evangeli├źn tekenen Hem daarin heel concreet. [6.1]

Als kind kon je het allemaal mee beleven. Met de herders boog je je ingedachten over een kribje, stond je naast Jozef. Met de leerlingen liepen we over de voetpaden van Palestina, al kauwend op de tarwe die we uit de aren wreven. We zien Hem voor ons op het meer van Galilea slapend in het schip, en verdrietig bij het graf van Lazarus, in grote en angstige verlegenheid in Getseman├ę en zomaar pratend meelopend met twee mannen naar Emma├╝s.

Jezus is werkelijk onder ons gekomen, als mens onder de mensen. Je kunt er een kinderbijbel over schrijven. Hij kwam zo nabij dat Hij zijn hand kon leggen op de melaatse en zijn speeksel op de ogen van de blinde, en dat Hij een visje at na de opstanding.[6.2]

*

Maar nu moeten we wel de hele evangeli├źn lezen en ons niet beperken tot datgene wat past bij ons plaatje van de medemens op aarde. We moeten het totale evangelie lezen.

En dan kunnen we er niet onderuit. Er is hier voortdurend ook iets heel ongewoons. De zegenende nabijheid is ook voortdurend anders. Heilig van omhoog. Dit doet niets af aan de nabijheid van de zegenende handen, maar we merken wel dat die handen vanuit de hoge naar ons worden uitgestoken.

Jezus spreekt onder ons en met ons, ook met de Samaritaanse vrouw en met de zondares en met de blinde. Maar wanneer je goed luistert hoor je een heel ongewone toon: de stem is naast ons maar de woorden komen van boven. Jezus zegt: ,,Al wat de Vader Mij geopenbaard heeft, dat heb Ik u geopenbaard.┬┤┬┤ Hij spreekt met gezag: ,,Voorwaar, voorwaar, IK zeg jullie!┬┤┬┤[6.3]

*

En wanneer we nu even terugdenken aan die momenten van nabije menselijkheid, dan zien we dat er gelijktijdig ook iets anders in was, iets bijzonders dat wij niet kennen. Maria werd zwanger, maar de heilige Geest kwam over haar: wie kan dit wonder vatten. Gelijktijdig uit de moederschoot geboren en uit de hemel hoog!

En terwijl de leerlingen met Jezus over de voetpaden gaan, vonkt het om hen heen. Wetgeleerden worden bestraft, ongewenste lijdenswoorden klinken. En soms voelde het heel ongemakkelijk dat Jezus altijd wist waarover je gepraat en getwist had: Hij las de gedachten en kende de harten. Wanneer Jezus zich laat arresteren in Getsemane, is de vervreemding van de kant van de leerlingen compleet: dit is geen broeder om bij te blijven, dit is een mens waar ze bij wegvluchten. Hij wordt hun tot een onvatbaar raadsel. En na zijn opstanding is er Maria Magdalena aan wie Jezus zo nabij was omdat Hij zeven onreine geesten uit haar had verdreven, maar zij mag zelfs zijn voeten niet aanraken omdat Hij nog niet is opgevaren naar de Vader.

Wanneer we het totale evangelie lezen, kunnen we er niet onderuit: overal is de zegenende nabijheid ook heel heilig. Niet het veilige gevoel van de mensen, maar de heiligheid van de Geborene staat het meest op de voorgrond.

*

En daarom belijden we nu in de twaalf artikelen dat de mens Jezus Gods eniggeboren zoon is: uniek en onvergelijkbaar.

Daarom is zijn medemenselijkheid ook altijd anders: zijn lopen en eten en slapen, zijn ontwijken van voortijdige moordplannen, zijn wenen, zijn toorn. Alles is anders.

Leerlingen mogen met Hem eten en drinken en toch moeten ze met ontzag zeggen: ,,U bent de zoon van de levende God.┬┤┬┤[6.4]

*

De visserszoon Johannes bar Zebede├╝s heeft het later zo opgeschreven: ,,Wij hebben zijn heerlijkheid aanschouwd: een heerlijkheid als van de eniggeborene van de Vader, vol van genade en waarheid.┬┤┬┤

In het Oude Testament is het woord ,,heerlijkheid┬┤┬┤ een aanduiding van de verschijning van de Almachtige, de sjechina! Isra├źl zag die in de wolkkolom en in de vuurkolom. En ze waren vol ontzag en vertrouwen. Dat vuur van de heerlijkheid van de Almachtige brandt nu in Jezus en Hij, de mens, wordt niet verteerd. Hij is de Heilige Almachtige in de mens uit Maria. Hij is de rook- en vuurkolom in Betlehem.

Daarom past het ons niet om gemeenzaam te spreken en te zingen over de mens Jezus.
Dan doen we zijn godheid tekort.
Jezus is niet allereerst een ,,mooi medemens┬┤┬┤ maar een ,,heilige medemens┬┤┬┤

*

Toch wil Hij dat wij zijn godheid kennen in de menselijkheid.

Zoals Mozes zich niet hoefde af te wenden van de struik die brandde, zo hoeven wij de blik niet af te wenden van de echte menselijkheid van Jezus. We mogen in de kribbe kijken en we mogen Hem horen worstelen in Getseman├ę.

Wij moeten zelfs juist daarnaar kijken.
Want z├│ wil God zijn Zoon doen kennen.
Niet als de Zoon in de verte, van eeuwigheid af.
Maar als de Zoon in de nabijheid: de brandende braamstruik vlak voor ons.

*

In het Oude Testament heeft God een Verlosser aangekondigd, maar de profetie bleef ook nog iets vaags houden. Niemand kwam in het Oude Testament al tot het aanroepen van de Zoon naast en met de Vader. Pas bij de vervulling wordt alles helder en duidelijk wat al vaag was voorzegd in profetie├źn.
Het geheimenis wordt pas voluit bekend gemaakt in Betlehem en daarna.[7]

Gods zoon begint zijn zoonschap niet in Betlehem. Maar ons kennen van Hem begint wel in Betlehem. We ontmoeten vanaf het eerste moment zijn goddelijkheid in zijn menswording.
Wij leren de eeuwige zoon alleen maar kennen in de vleesgewordene. Zo kennen we de eeuwige, natuurlijke Zoon van God alleen maar als de mensgewordene, onze unieke broeder.

Het vuur van de Zoon kennen we alleen maar in de gloed van de liefde van Jezus uit Nazaret en in de vuurgloed van zijn ogen na zijn hemelvaart, aan de rechterhand van zijn Vader.

Zo mogen we zijn hoge heiligheid kennen als een zegenende heiligheid.

*

Wij moeten goed beseffen dat de evangeli├źn ons Jezus tekenen in zijn tijdelijke vernedering om onze zonden. Wij moeten daarom niet de gestalte van de knecht tot maat maken voor onze verering. We moeten goed letten op de hemelse achtergrond in het evangelie en op de weg naar de glorie. Vandaag is de glorie van Jezus, de heiligheid, de maat voor onze verering.

Gods zoon droeg onze sandalen, maar zelfs Johannes moest al zeggen: ,,Ik ben zelfs niet goed genoeg om zijn sandalen voor Hem te dragen.┬┤┬┤ (Matte├╝s 3:11).
Wat tot Mozes gezegd werd, klinkt ook in onze oren: ,,Trek je sandalen uit, want de grond waarop je staat, is heilig!┬┤┬┤ (Exodus 3:5).

Laat dit doordringen in uw gevoel, in uw gebed, in uw eerbied. Laat het de toonhoogte zijn voor uw kerstvieringen en voor heel het kerkelijk jaar.

Laat het ook duidelijk uitkomen bij evangelisatie. De kerk heeft een reddend woord, maar het is geen woord dat je pratendeweg over de tafel kunt schuiven. Je mag het drempelloos brengen, maar het is wel een evangelie met een heel h├│ge drempel! Het is een woord over een Mens die Majesteit is. Mens van Maria, Majesteit van de Heilige Geest!


2. (Heilig is Jezus; 1. als onze medemens; 2. als onze Heer)[8.1]

Jezus, geboren uit de maagd Maria, is onze Heer.
We komen nu tot het andere punt in deze preek.
Onze heilige broeder is onze Heer.

Dit betekent niet dat Jezus, zoals Hij soms getekend wordt, een supermens is die overal voor zal zorgen, waarbij het motto is: ,,Jezus heelt!┬┤┬┤ Er is vandaag een religiositeit waarin Jezus het afhaalloket is voor alle twijfels en noden die de mensen zelf bedacht hebben. Het kan gebeuren dat wij ons van God vervreemden door teveel op te gaan in onze tijd. Het kan voorkomen dat wij ons te weinig oefenen in gebed en onderdanigheid. Dan gaat het met ons niet goed. We krijgen daardoor problemen, vragen, twijfels, zorgen. En dan willen we soms dat Jezus daar snel de antwoorden bij geeft. Dat Hij er de balsem voor is. Maar Jezus is niet het medicijn dat je afhaalt, Hij is de dokter die je behandelt en misschien gaat Hij je opereren.[8.2]

Hij is de Heilige Heer die zelf bepaalt waarvoor Hij komt.
Ook in de 21ste eeuw.
Hij komt voor reiniging van zonde en van ondankbaarheid en van kleingeloof, voor loskoop uit de schuld en voor verzoening met God.
Dat is zijn program: dat hebben wij nodig.
Wij moeten daarom het type mens worden dat past bij deze Heer. We moeten ons willen openstellen voor dit behandelprogramma.

*

Dat kost moeite.
Als mensen hebben wij vandaag een inburgeringscursus in het hemelrijk nodig!
Wij kunnen geen onderdanen in het koninkrijk van deze Heer blijven en genieten van al zijn uitkeringen en zorg zonder dat wij bereid zijn onze eigen cultuurtjes los te laten en in te burgeren in de cultuur van het hemelrijk.[8.3]
Daarom past het niet om oppervlakkig te zingen: ,,Voor Jezus ben je altijd goed, wie je ook bent en wat je ook doet enz.┬┤┬┤
Jezus is w├ęl de Heer die ons goed gaat maken, maar wij zijn het niet waard.

In Lucas 5 zien we de menselijke nabijheid van Jezus. Het is het verhaal over een wonderlijke visvangst. Jezus staat daar schouder aan schouder met Petrus en andere vissers in een bootje en Hij zorgt onverwachts voor een abnormaal goede vangst. Maar wanneer Petrus bij de overvolle netten beseft dat hij de Heer van hemel en aarde aan boord heeft, zegt hij: ,,Ga weg van mij, Heer, want ik ben een zondig mens.┬┤┬┤
En luister nu naar wat Jezus dan zegt: ,,Wees niet bang, voortaan zul je mensen vangen!┬┤┬┤
En zij lieten alles achter en volgden Hem (Lucas 5:8-10).
Zij lieten alles achter.
Hem volgen als Heer, betekent: alles achterlaten.
Ook de twijfels die je graag koestert omdat het zo modern is.
Ook de kritiek op God die je graag uit omdat je denkt alles te weten.
Ook de gemakzucht in je geloof omdat je denkt dat je al goed zit als je maar christelijk heet of zingt.

Alles achterlaten en Jezus volgen, dat is dat je gaat belijden:
,,o Heilige, mijn Heer en mijn God.┬┤┬┤

*

Dit belijden vraagt beslistheid.[8.4]
Want niemand kan twee heren dienen.
Je kunt niet ,,een kind van je tijd┬┤┬┤ willen blijven en tegelijk ingaan in het hemelrijk. Je zult moeten kiezen wie je dienen wilt.

Moge de heilige Geest ons innerlijk verdiepen in de keuze voor die ├ęne Heer die heilig is en heel nabij: onze Heer Jezus Christus, Gods eniggeboren Zoon, ontvangen van de heilige Geest, geboren uit de maagd Maria!

Dan zullen we ervaren dat Jezus meer is dan een menselijke broeder, hij is de heilige Almachtige: de veiligheid die deze Herder mij zal geven gaat alles te boven. Zij gaat ver uit boven het gevoel van veiligheid dat ik als zwakke gelovige vandaag al mag ervaren.

Daarvoor is Hij de gekomen Heer en daarvoor ben ik de geboren onderdaan.



AMEN[9]


- Terug naar menu